नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो!
महाराष्ट्र राज्याच्या गुन्हे अन्वेषण विभाग (CID), पुणे यांच्या आस्थापनेवर ‘सहायक शासकीय दस्तऐवज परीक्षक’ या पदाच्या भरती प्रक्रियेची तयारी करणाऱ्या सर्व उमेदवारांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची अपडेट समोर आली आहे. CID विभागाकडून अधिकृत संकेतस्थळावर (www.mahacid.gov.in) दिनांक ०५ मार्च २०२६ रोजी एक नवीन शुध्दीपत्रक (Corrigendum) प्रसिद्ध करण्यात आले आहे.
दिनांक १० फेब्रुवारी २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या मूळ जाहिरातीमधील ‘मुद्दा क्रमांक ४’ (परीक्षेचे स्वरूप व निवड प्रक्रिया) मध्ये काही महत्त्वपूर्ण सुधारणा करण्यात आल्या आहेत. या बदललेल्या स्वरूपाचा थेट परिणाम विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासाच्या रणनीतीवर आणि पेपर सोडवण्याच्या पद्धतीवर होणार आहे. त्यामुळे परीक्षेत नेमका काय बदल झाला आहे, हे आपण सोप्या भाषेत सविस्तर समजून घेऊया. CID Maharashtra Recruitment 2026
नेमका बदल कशात झाला आहे? (Key Changes in the Exam)
मूळ जाहिरात आणि नवीन शुध्दीपत्रक यांची तुलना केल्यास, प्रशासनाने प्रामुख्याने दोन मोठे बदल केले आहेत:
१. अभ्यासक्रमात नवीन विषयांची भर (Addition of New Subjects)
२. वेळेचे स्वतंत्र व कडक नियोजन (Strict Section-wise Time Management)
१. अभ्यासक्रमातील बदल: दोन नवीन विषयांचा समावेश
पूर्वीच्या जाहिरातीनुसार भाग-१ (Part-I) च्या १२० गुणांच्या परीक्षेसाठी भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, गणित, इंग्रजी, मराठी, संगणक आणि सामान्य ज्ञान हे विषय देण्यात आले होते.
परंतु, आता नवीन शुध्दीपत्रकानुसार या विषयांसोबतच दोन अत्यंत महत्त्वाचे तांत्रिक विषय नव्याने जोडण्यात आले आहेत:
- न्यायवैद्यक शास्त्र (Forensic Science)
- हस्ताक्षर शास्त्र (Handwriting Science)
विद्यार्थ्यांसाठी याचा अर्थ काय?
आता उमेदवारांना केवळ सामान्य विषयांचा अभ्यास करून चालणार नाही, तर या पदाच्या कामाशी निगडित असलेल्या फॉरेन्सिक सायन्स आणि हस्ताक्षर ओळखण्याच्या शास्त्राचाही विशेष अभ्यास करावा लागणार आहे.
२. वेळेच्या नियोजनातील सर्वात मोठा बदल (Section-wise Time Limits)
संपूर्ण परीक्षा २०० गुणांची असून त्यासाठी एकूण १२० मिनिटांचा (२ तास) वेळ दिला जाईल, हे पूर्वीही निश्चित होते. पण आता वेळ वाटपाचे नियम अतिशय कडक करण्यात आले आहेत.
पूर्वीचा नियम: संपूर्ण २०० गुणांचा पेपर सोडवण्यासाठी सलग १२० मिनिटे होती. विद्यार्थी आपल्या सोयीनुसार कोणत्याही प्रश्नावर कितीही वेळ देऊ शकत होते.
नवीन सुधारित नियम: आता १२० मिनिटांचे थेट दोन भाग करण्यात आले आहेत.
भाग-I साठी: फक्त ६० मिनिटे.
भाग-II साठी: फक्त ६० मिनिटे.
सर्वात महत्त्वाची अट: भाग-I चा ६० मिनिटांचा कालावधी संपताच, ती प्रश्नपत्रिका/उत्तरपत्रिका कॉम्प्युटर स्क्रीनवरून आपोआप निघून जाईल (Auto-submit होईल) आणि लगेचच स्क्रीनवर भाग-II ची प्रश्नपत्रिका सुरू होईल. CID Maharashtra Recruitment 2026
विद्यार्थ्यांसाठी महत्वाचे
तुम्ही भाग-१ मधील प्रश्नांसाठी ६० मिनिटांपेक्षा एक सेकंदही जास्त वेळ घेऊ शकत नाही. वेळ संपल्यावर तुम्ही पुन्हा भाग-१ च्या प्रश्नांकडे वळू शकणार नाही. त्यामुळे ‘Time Management’ (वेळेचे व्यवस्थापन) या परीक्षेत यशाची गुरुकिल्ली ठरणार आहे.
सुधारित आणि अंतिम परीक्षेचे स्वरूप (Revised Exam Pattern at a Glance)
विद्यार्थ्यांच्या सोयीसाठी नवीन सुधारित परीक्षेचे संपूर्ण स्वरूप खालीलप्रमाणे:
- एकूण गुण: २०० गुण
- परीक्षेची पद्धत: ऑनलाईन परीक्षा (Online Exam)
- एकूण वेळ: १२० मिनिटे (प्रत्येक भागासाठी स्वतंत्र ६० मिनिटे)
- भाग – I (Part I): वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी परीक्षा (MCQ)
- एकूण गुण: १२० गुण
- प्रश्नांचे स्वरूप: प्रत्येक प्रश्नाला २ गुण असतील.
- वेळ: ६० मिनिटे (स्वतंत्र)
- परीक्षेचे माध्यम: मराठी आणि इंग्रजी.
- अभ्यासक्रमाचे विषय: भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, गणित, इंग्रजी, मराठी, संगणक, सामान्य ज्ञान, न्यायवैद्यक शास्त्र (नवीन), आणि हस्ताक्षर शास्त्र (नवीन).
भाग – II (Part II): निरीक्षण चाचणी (Observation Test) - एकूण गुण: ८० गुण
- वेळ: ६० मिनिटे (स्वतंत्र)
- चाचणीचे स्वरूप: ही सुद्धा ऑनलाईन पद्धतीनेच होईल. यामध्ये दिलेल्या प्रश्नांची उत्तरे उमेदवारांना ‘तुलनात्मक परीक्षणाने’ (Comparative Analysis) आकलन करून द्यावी लागतील. काही प्रश्नांची उत्तरे त्या-त्या प्रश्नांच्या स्वरूपानुसार द्यावी लागतील. CID Maharashtra Recruitment 2026
पुढील दिशा आणि विद्यार्थ्यांसाठी मार्गदर्शन
अपर पोलीस महासंचालक, गुन्हे अन्वेषण विभाग (CID), म.राज्य, पुणे यांच्या स्वाक्षरीने हे पत्रक काढण्यात आले आहे. या शुध्दीपत्रकामुळे परीक्षेची काठिण्य पातळी थोडी वाढली आहे असे म्हणता येईल. CID Maharashtra Recruitment 2026
तयारी कशी करावी?
१. नवीन विषयांवर फोकस: न्यायवैद्यक शास्त्र आणि हस्ताक्षर शास्त्र या विषयांचे बेसिक कन्सेप्ट क्लिअर करून घ्या.
२. स्पीड वाढवा: भाग-१ मध्ये ६० मिनिटांत जास्तीत जास्त अचूक प्रश्न सोडवण्याचा सराव करा, कारण स्क्रीन लॉक झाल्यावर मागचे प्रश्न पाहता येणार नाहीत.
३. निरीक्षण क्षमता (Observation Skills): भाग-२ मधील ८० गुण हे पूर्णपणे तुमच्या तुलनात्मक आणि निरीक्षण क्षमतेवर आधारित आहेत. त्यामुळे डॉक्युमेंट चेकिंग, पॅटर्न मॅचिंग अशा प्रकारच्या प्रश्नांचा सराव करणे फायद्याचे ठरेल.
या भरती प्रक्रियेच्या पुढील सर्व अधिकृत माहितीसाठी आणि अपडेट्ससाठी नियमितपणे आमच्या वेबसाईटला भेट देत राहा. येणाऱ्या परीक्षेसाठी तुम्हा सर्व उमेदवारांना खूप खूप शुभेच्छा!
(टीप: अधिक माहितीसाठी विद्यार्थ्यांनी CID च्या अधिकृत वेबसाईट www.mahacid.gov.in वरील मूळ जाहिरात आणि शुध्दीपत्रक नक्की तपासावे.) CID Maharashtra Recruitment 2026