MPSC Study Updates: महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (MPSC) द्वारे घेण्यात येणाऱ्या परीक्षांच्या अभ्यासक्रमात नुकताच मोठा बदल करण्यात आला आहे. हा नवा अभ्यासक्रम केंद्रीय लोकसेवा आयोगाच्या (UPSC) धर्तीवर (Descriptive Pattern) आधारित करण्यात आल्यामुळे, विद्यार्थ्यांना दर्जेदार आणि सखोल प्रशिक्षणाची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. याच पार्श्वभूमीवर महात्मा ज्योतिबा फुले संशोधन व प्रशिक्षण संस्था (महाज्योती) अंतर्गत विद्यार्थ्यांना दिल्या जाणाऱ्या मोफत कोचिंग संदर्भात महाराष्ट्र शासनाकडून एक अत्यंत महत्त्वाची माहिती अधिकृतपणे समोर आली आहे.
विधानसभेच्या अधिवेशनादरम्यान विचारण्यात आलेल्या एका तारांकित प्रश्नाला उत्तर देताना, इतर मागास बहुजन कल्याण मंत्री श्री. अतुल सावे यांनी महाज्योतीच्या प्रशिक्षण वर्गांबाबत शासनाची भूमिका आणि घेतलेले महत्त्वाचे निर्णय स्पष्ट केले आहेत. हा निर्णय एमपीएससी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे. Mahajyoti Free Coaching 2026
नेमका वाद काय होता? (आमदारांचा प्रश्न आणि उपस्थित केलेले मुद्दे)
श्रीरामपूरचे सन्माननीय आमदार श्री. हेमंत ओगले यांनी शासन दरबारी (दिनांक 27-04-2025 रोजी) एमपीएससी विद्यार्थ्यांच्या अडचणी मांडणारा एक महत्त्वपूर्ण प्रश्न उपस्थित केला होता. त्यांच्या प्रश्नातील मुख्य मुद्दे खालीलप्रमाणे होते:
- अभ्यासक्रमातील बदल आणि प्रशिक्षण संस्था: महाज्योतीने नुकताच यूपीएससीच्या धर्तीवर एमपीएससीच्या अभ्यासक्रमात बदल केला आहे. यूपीएससी परीक्षेसाठी विद्यार्थ्यांना किमान 3 प्रशिक्षण संस्थांचे पर्याय निवडण्याची मुभा दिली जाते. मात्र, एमपीएससीच्या विद्यार्थ्यांसाठी महाज्योतीने काही महिन्यांपूर्वी एक पत्र काढून केवळ एकाच संस्थेला (ज्ञानदीप अकादमी, पुणे) पूर्व प्रशिक्षणाची संपूर्ण जिम्मेदारी दिली होती, ही बाब जानेवारी 2025 मध्ये विद्यार्थ्यांच्या निदर्शनास आली होती.
- 27 वैकल्पिक विषयांचे आव्हान: एमपीएससीच्या सुधारित अभ्यासक्रमात तब्बल 27 वैकल्पिक विषय (Optional Subjects) समाविष्ट करण्यात आले आहेत. प्रत्येक विद्यार्थी आपल्या आवडीनुसार आणि क्षमतेनुसार वेगवेगळा वैकल्पिक विषय निवडत असतो. अशा परिस्थितीत, केवळ एकाच शिकवणीमध्ये (Coaching Institute) या सर्व 27 विषयांचे दर्जेदार प्रशिक्षण मिळणे अत्यंत कठीण आहे, ही वस्तुस्थिती आमदारांनी मांडली.
- विद्यार्थ्यांची मागणी: केवळ एकच पर्याय असल्यामुळे विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान होऊ नये, म्हणून यूपीएससीच्या विद्यार्थ्यांप्रमाणेच एमपीएससीच्या विद्यार्थ्यांनाही किमान 3 प्रशिक्षण वर्गांचे (Coaching Classes) पर्याय निवडण्याची संधी मिळावी, अशी मागणी संबंधित विद्यार्थ्यांनी महाज्योतीकडे केली होती.
- चौकशी आणि कारवाई: या संपूर्ण प्रकरणाची शासनाने चौकशी केली आहे का? आणि चौकशीच्या अनुषंगाने शासनाने कोणती कारवाई केली आहे किंवा करण्यात येत आहे? तसेच जर कारवाई झाली नसेल, तर विलंबाची कारणे काय आहेत? अशी विचारणा करण्यात आली होती.
माननीय मंत्री श्री. अतुल सावे यांचे अधिकृत उत्तर आणि स्पष्टीकरण
विद्यार्थ्यांच्या या गंभीर प्रश्नावर आणि मागण्यांवर इतर मागास बहुजन कल्याण मंत्री श्री. अतुल सावे यांनी (दिनांक 15-04-2026 रोजी) अधिकृत लेखी उत्तर देऊन सर्व शंकांचे निरसन केले आहे आणि विद्यार्थ्यांसाठी दिलासादायक घोषणा केली आहे:
1. आता एकाऐवजी मिळतील दोन नामांकित प्रशिक्षण संस्थांचे पर्याय!
महाज्योती संस्थेद्वारे एमपीएससीच्या सुधारित आणि नवीन अभ्यासक्रमानुसार विद्यार्थ्यांना उत्कृष्ट दर्जाचे मोफत प्रशिक्षण देण्यासाठी पारदर्शक ई-निविदा (E-Tender) पद्धतीचा अवलंब करण्यात आला. या प्रक्रियेद्वारे पुण्याच्या एकाऐवजी दोन अत्यंत नामांकित संस्थांची निवड करण्यात आली आहे:
- ज्ञानदीप अकादमी, पुणे (Dnyandeep Academy, Pune)
- द युनिक अकादमी, पुणे (The Unique Academy, Pune)
या दोन्ही नामांकित संस्थांची निवड प्रक्रिया पूर्ण झाली असून, आता विद्यार्थ्यांना या दोन्ही संस्थांमध्ये प्रशिक्षण घेण्याचा उत्तम पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. Mahajyoti Free Coaching 2026
2. 27 वैकल्पिक विषयांच्या प्रशिक्षणाची सोय उपलब्ध
विद्यार्थ्यांची सर्वात मोठी चिंता वैकल्पिक विषयांच्या प्रशिक्षणाबाबत होती. यावर स्पष्टीकरण देताना मंत्र्यांनी सांगितले की, निवडण्यात आलेल्या या दोन्ही नामांकित प्रशिक्षण संस्थांकडे विद्यार्थ्यांनी ज्या-ज्या वैकल्पिक विषयांच्या प्रशिक्षणाची मागणी केली आहे, त्या सर्व विषयांचे तज्ज्ञ शिक्षक (Faculty) आणि आवश्यक त्या सर्व पायाभूत सुविधा (Facilities) दोन्ही ठिकाणी उपलब्ध आहेत. त्यामुळे अभ्यासक्रमात झालेल्या बदलांनुसार विद्यार्थ्यांना अतिशय सुलभपणे आणि कोणत्याही अडचणीशिवाय दर्जेदार प्रशिक्षण दिले जात आहे. Mahajyoti Free Coaching 2026
3. चौकशीचा प्रश्नच उद्भवत नाही
शासनाने विद्यार्थ्यांच्या मागणीची दखल घेऊन आधीच ई-निविदा प्रक्रियेद्वारे 2 दर्जेदार पर्याय उपलब्ध करून दिल्यामुळे आणि विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक समाधान झाल्यामुळे, या प्रकरणात कोणतीही चौकशी करण्याची किंवा विलंबाची कारणे देण्याचा प्रश्न आता उद्भवत नाही, असे मंत्र्यांनी स्पष्ट केले.
MPSC विद्यार्थ्यांसाठी या निर्णयाचे महत्त्व आणि मोठे फायदे
महाज्योतीच्या या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे एमपीएससीची तयारी करणाऱ्या महाराष्ट्रातील हजारो विद्यार्थ्यांना खालीलप्रमाणे मोठे फायदे मिळणार आहेत:
- गुणवत्तेची निवड: पुण्याच्या दोन आघाडीच्या अकॅडमी (ज्ञानदीप आणि युनिक अकॅडमी) मिळाल्यामुळे विद्यार्थ्यांना स्वतःच्या सोयीनुसार सर्वोत्तम मार्गदर्शनाची निवड करता येईल.
- स्पर्धेत टिकणे सोपे: यूपीएससी लेव्हलच्या नवीन डिस्क्रिप्टिव्ह पॅटर्नची तयारी करण्यासाठी अनुभवी शिक्षकांचे मार्गदर्शन मिळाल्याने ग्रामीण व मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढेल.
- आर्थिक बचत: पुण्यात राहून लाखो रुपयांची फी भरून जे कोचिंग मिळते, तेच कोचिंग आता महाज्योतीमार्फत पात्र विद्यार्थ्यांना पूर्णपणे मोफत मिळणार आहे.
निष्कर्ष: महाज्योतीने घेतलेला हा निर्णय एमपीएससीच्या स्पर्धा परीक्षा क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांच्या हिताचा असून, यामुळे यूपीएससी प्रमाणेच एमपीएससी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनाही समान संधी आणि दर्जेदार शिक्षणाचे व्यासपीठ उपलब्ध झाले आहे. Mahajyoti Free Coaching 2026
