Krushi Vibhag Aakrutibandh Update 2026 : कृषी विभाग आकृतीबंधात बदल करण्याचे मंत्रिमंडळाचे निर्देश; खातेदार संख्येचा निकष रद्द!
महाराष्ट्र कृषी विभाग आकृतीबंध: आकृतीबंधात बदल करण्याचे मंत्रिमंडळाचे निर्देश; खातेदार संख्येवर पदनिर्मितीचे निकष अखेर मागे!
महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागातील पदभरती व पदरचनेबाबत एक अत्यंत महत्त्वाची आणि मोठी बातमी समोर आली आहे. कृषी विभागाने तयार केलेल्या नवीन आकृतीबंधाला विरोध झाल्यानंतर अखेर राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत या आकृतीबंधात सुधारणा आणि बदल करण्याचे महत्त्वपूर्ण निर्देश देण्यात आले आहेत.
विशेष म्हणजे, यापूर्वी प्रस्तावित करण्यात आलेला खातेदार संख्येवर पदनिर्मितीचा निकष रद्द करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. कृषी क्षेत्राशी संबंधित पदभरतीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि कृषी विभागातील कर्मचाऱ्यांसाठी हा निर्णय अत्यंत निर्णायक ठरणार आहे.
मंत्रिमंडळ बैठकीतील महत्त्वाचा निर्णय काय आहे?
कृषी विभागाने तयार केलेल्या आकृतीबंधामध्ये उपकृषी अधिकारी आणि सहायक कृषी अधिकारी यांच्या पदांची रचना करताना विभाग, जिल्हा आणि तालुकानिहाय पदांचा योग्य प्रादेशिक समतोल राखला गेला पाहिजे, असे स्पष्ट निर्देश मंत्रिमंडळ बैठकीत देण्यात आले आहेत.
याशिवाय, नव्याने पदनिर्मिती करताना किंवा पदांची निश्चिती करताना प्रशासनाला आता उच्चस्तरीय सचिव समितीची (High-Level Committee) मान्यता घेणे बंधनकारक असणार आहे. Krushi Vibhag Aakrutibandh Update 2026
नेमका आक्षेप काय होता? (1500 खातेदारांचा निकष का रद्द झाला?)
कृषी विभागाने तयार केलेल्या सुधारित आकृतीबंधामध्ये एकूण 23476 पदांचा समावेश करून त्याला आधी मान्यता देण्यात आली होती. मात्र, यामध्ये प्रशासनाने एक वादग्रस्त अट लागू केली होती:
प्रस्तावित निकष: प्रत्येक 1500 खातेदारांमागे 1 सहायक कृषी अधिकारी असे पद तयार करण्याचे ठरवण्यात आले होते.
परिणाम: या निकषामुळे राज्यभरातील पदसंख्येत प्रचंड मोठी घट होण्याची आणि जिल्ह्यानुसार पदवाटपात गंभीर असमतोल निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात होती. ज्या भागात शेतकरी/खातेदारांची संख्या कमी किंवा भौगोलिक क्षेत्र मोठे आहे, अशा ठिकाणी पदांची संख्या कमी झाली असती.
मंत्रिमंडळाची भूमिका: मंत्रिमंडळ बैठकीत कृषीमंत्र्यांनीही या मुद्द्यावर भूमिका मांडत स्पष्ट केले की, यामुळे जिल्ह्या-जिल्ह्यांमधील पदवाटपात मोठा असमतोल निर्माण होईल. त्यामुळे हा निकष तातडीने रद्द ठरवण्यात आला. Krushi Vibhag Aakrutibandh Update 2026
कृषी विभागातील आकृतीबंधाला विरोध का झाला?
कृषी विभागाने तयार केलेल्या या 23476 पदांच्या आकृतीबंधाला केवळ अधिकारी-कर्मचाऱ्यांचाच नव्हे तर विविध लोकप्रतिनिधींचाही तीव्र विरोध होता:
चर्चा न करता निर्णय: आकृतीबंध तयार करताना महाराष्ट्र राज्य कृषी सेवा महासंघासह इतर संबंधित कर्मचारी संघटनांशी कोणतीही पूर्वचर्चा करण्यात आली नव्हती.
आंदोलनाचा पवित्रा: प्रशासनाने एकतर्फी निर्णय घेतल्यामुळे संघटनांनी याविरोधात आंदोलन पुकारले होते.
कृषी विभागाचा सावळागोंधळ: आकृतीबंध निश्चित करताना संबंधित यंत्रणांना विश्वासात घेतले नसल्याचा थेट आरोप संघटनांनी केला. किंबहुना, प्रशासनाने या आकृतीबंधाची योग्य आणि सविस्तर माहिती लोकप्रतिनिधी किंवा संबंधित विभागाला विश्वासात न घेताच पुढे ढकलल्याची चर्चा रंगली होती.
मंत्रिमंडळाने दिलेल्या ताज्या निर्देशांनुसार प्रशासनाला आता पुढीलप्रमाणे कार्यवाही करावी लागणार आहे:
क्षेत्रनिहाय पदांची फेररचना: प्रशासनाला आता केवळ खातेदारांच्या संख्येवर अवलंबून न राहता क्षेत्रनिहाय (Geographical / Regional) प्रत्यक्ष गरजेनुसार पदसंख्येची निश्चिती करावी लागेल.
सविस्तर चर्चा व प्रादेशिक समतोल: सर्व संबंधित घटकांशी सविस्तर चर्चा करून विभाग, जिल्हा तसेच तालुकानिहाय पदांचा प्रादेशिक समतोल राखावा लागेल.
उच्चस्तरीय सचिव समितीची मान्यता: उपकृषी अधिकारी आणि सहायक कृषी अधिकारी यांच्या विभाग, जिल्हा आणि तालुकानिहाय संख्याबळाला उच्चस्तरीय सचिव समितीकडून तपासले जाईल आणि त्यांची मान्यता मिळाल्यानंतरच ही पदे अंतिमरीत्या मंजूर केली जातील. Krushi Vibhag Aakrutibandh Update 2026
विद्यार्थी आणि स्पर्धा परीक्षा उमेदवारांसाठी याचा काय अर्थ?
स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या दृष्टीने हा निर्णय दिलासादायक मानला जात आहे. जर 1500 खातेदारांचा जुना निकष लागू राहिला असता, तर सहायक कृषी अधिकारी व संबंधित संवर्गातील पदांची संख्या मोठ्या प्रमाणावर घटली असती. आता प्रादेशिक समतोल आणि प्रत्यक्ष कामाचा व्याप लक्षात घेऊन पदांची निश्चिती होणार असल्याने रिक्त जागांचे प्रमाण संतुलित राहील आणि आगामी भरती प्रक्रियेला गती मिळण्यास मदत होईल.
(टीप: कृषी विभागातील आगामी पदभरती, जाहिरात व शासन निर्णयांच्या (GR) सर्व अधिकृत अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या संकेतस्थळाला नियमितपणे भेट द्या.) Krushi Vibhag Aakrutibandh Update 2026
