Arogya Vibhag Maharashtra Update : सार्वजनिक आरोग्य विभाग सेवा प्रवेश नियम: राज्य सरकारची दिरंगाई आणि कर्मचाऱ्यांच्या मागण्या सविस्तर जाणून घ्या
विद्यार्थी आणि परीक्षार्थी मित्रांनो, नुकतीच सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या सेवा प्रवेश नियमांबाबत एक अत्यंत महत्त्वाची आणि मोठी बातमी समोर आली आहे. जे विद्यार्थी किंवा कर्मचारी आरोग्य सेवक (Arogya Sevak) पदासाठी आणि आरोग्य विभागातील भरतीसाठी प्रयत्न करत आहेत, त्यांच्यासाठी ही माहिती समजून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.
राज्यातील सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या सेवा प्रवेश नियमांबाबत (Service Entry Rules) राज्य सरकारने अद्याप कोणतीही अधिकृत अधिसूचना (Notification) जाहीर केलेली नाही. या दिरंगाईमुळे आरोग्य विभागातील नियमित क्षेत्र कर्मचाऱ्यांमध्ये नाराजीचे मोठे वातावरण निर्माण झाले आहे. नेमका हा वाद काय आहे आणि जिल्हा परिषदेच्या तुलनेत सार्वजनिक आरोग्य विभागाचे नियम कसे वेगळे आहेत, हे आपण सोप्या भाषेत सविस्तर समजून घेऊया. Arogya Vibhag Maharashtra Update
१. जिल्हा परिषद (ZP) विरुद्ध सार्वजनिक आरोग्य विभाग: नियमात काय आहे तफावत?
या समस्येचे मूळ जिल्हा परिषद आणि सार्वजनिक आरोग्य विभाग यांच्या नियमांमध्ये असलेल्या तफावतीमध्ये आहे.
जिल्हा परिषदेचा (ZP) निर्णय: जिल्हा परिषदेच्या अंतर्गत येणाऱ्या आरोग्य विभागाचे सेवा प्रवेश नियम डिसेंबर २०२५ मध्येच लागू करण्यात आले आहेत. या नवीन नियमानुसार, जिल्हा परिषदेतील चतुर्थश्रेणी (Class IV) कर्मचाऱ्यांना आरोग्य सेवक पदावर ७५:२५ या प्रमाणात पदोन्नती (Promotion) बहाल करण्यात आली आहे.
सार्वजनिक आरोग्य विभागाची स्थिती: याउलट, राज्य शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने मात्र अद्याप अशी कोणतीही स्पष्ट नियमावली किंवा अधिसूचना जाहीर केलेली नाही. त्यामुळे येथील चतुर्थश्रेणी कर्मचारी पदोन्नतीपासून वंचित आहेत. Arogya Vibhag Maharashtra Update
२. शैक्षणिक अटींमधील मुख्य भेदभाव (Sanitary Inspector Course ची अट)
कर्मचाऱ्यांच्या नाराजीचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे ‘स्वच्छता निरीक्षक’ (Sanitary Inspector) कोर्स पूर्ण करण्याच्या अटीमधील भेदभाव:
ZP आरोग्य विभागाची अट: जिल्हा परिषदेमध्ये चतुर्थश्रेणी कर्मचाऱ्यांना आरोग्य सेवक पदावर पदोन्नती मिळवण्यासाठी फक्त १२ वी विज्ञान (12th Science) उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. विशेष म्हणजे, पदोन्नती झाल्यानंतर त्यांना ‘स्वच्छता निरीक्षक’ (Sanitary Inspector) कोर्स पूर्ण करण्याची सवलत किंवा मुभा दिली जाते.
सार्वजनिक आरोग्य विभागाची अट: सार्वजनिक आरोग्य विभागात मात्र नियम कडक आहेत. येथे चतुर्थश्रेणी कर्मचाऱ्यांना आरोग्य सेवक पदावर पदोन्नती हवी असल्यास, १२ वी विज्ञान उत्तीर्ण असण्यासोबतच पदोन्नती मिळवण्यापूर्वीच ‘स्वच्छता निरीक्षक’ कोर्स पूर्ण करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
दोन्ही विभागांमधील आरोग्य सेवक (Arogya Sevak) हे पद ‘समकक्ष’ (Equivalent) असूनही, अटींमध्ये असा मोठा दुजाभाव का? असा थेट सवाल कर्मचाऱ्यांकडून विचारला जात आहे. Arogya Vibhag Maharashtra Update
३. कर्मचाऱ्यांच्या प्रमुख मागण्या काय आहेत?
या सर्व पार्श्वभूमीवर, राज्यातील ‘हत्तीरोग नियमित क्षेत्र कर्मचाऱ्यांनी’ एकत्र येत राज्य सरकारकडे काही रास्त मागण्या मांडल्या आहेत:
१. समान न्याय मिळावा: जो सेवा प्रवेश नियम जिल्हा परिषद आरोग्य विभागाला लागू करण्यात आला आहे, तोच नियम सार्वजनिक आरोग्य विभागातील कर्मचाऱ्यांनाही जसाच्या तसा लागू करावा.
२. ७५:२५ पदोन्नती प्रमाण: सार्वजनिक आरोग्य विभागातील चतुर्थश्रेणी कर्मचाऱ्यांना विभागीय स्तरावर ७५:२५ या प्रमाणात पदोन्नती (Promotion) देण्यात यावी.
३. अटींमध्ये शिथिलता: जिल्हा परिषदेप्रमाणेच, पदोन्नतीनंतर स्वच्छता निरीक्षक कोर्स पूर्ण करण्याची सवलत सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या कर्मचाऱ्यांनाही देण्यात यावी. Arogya Vibhag Maharashtra Update
निष्कर्ष: विद्यार्थ्यांसाठी याचा अर्थ काय? Arogya Vibhag Maharashtra Update
मित्रांनो, प्रशासकीय स्तरावर सेवा प्रवेश नियमांमध्ये (Service Rules) होणारे बदल हे भविष्यातील सरळसेवा भरती आणि रिक्त पदांच्या आकड्यांवर थेट परिणाम करत असतात. जोपर्यंत पदोन्नतीचा (Promotion) तिढा सुटत नाही, तोपर्यंत नवीन रिक्त पदांचा (Vacancies) निश्चित आकडा मिळण्यात अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे आरोग्य विभागाची तयारी करणाऱ्या सर्व विद्यार्थ्यांनी या घडामोडींवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. शासनाने लवकरात लवकर यावर तोडगा काढून नवीन सेवा प्रवेश नियमांची अधिसूचना जाहीर करावी, जेणेकरून कर्मचाऱ्यांना न्याय मिळेल आणि विद्यार्थ्यांसाठीही पुढील दिशा स्पष्ट होईल.
