Arogya Vibhag Hivtap Nirmulan Karyakram 2026 : महाराष्ट्र आरोग्य विभाग GR: राष्ट्रीय हिवताप निर्मूलन कार्यक्रमांतर्गत 4164 अस्थायी पदांना मुदतवाढ मंजूर GR Update 2026
महाराष्ट्र आरोग्य विभाग शासन निर्णय: राष्ट्रीय हिवताप निर्मूलन कार्यक्रमांतर्गत 4164 अस्थायी पदांना मुदतवाढ मंजूर; जाणून घ्या सविस्तर माहिती
महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने राज्यातील जनतेला सातत्याने आरोग्य सेवा पुरवण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण शासन निर्णय (GR) निर्गमित केला आहे. राष्ट्रीय हिवताप निर्मूलन कार्यक्रमांतर्गत कार्यरत असणाऱ्या एकूण 4164 अस्थायी पदांना शासनाकडून पुढील कालावधीसाठी मुदतवाढ मंजूर करण्यात आली आहे.
आरोग्य विभागाच्या भरतीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी, तसेच आरोग्य सेवेतील कर्मचाऱ्यांसाठी हा शासन निर्णय अतिशय महत्त्वाचा आहे. या लेखात आपण या शासन निर्णयाची पार्श्वभूमी, मुदतवाढीचा कालावधी, संवर्गनिहाय पदांचा तपशील आणि जिल्हा परिषद स्तरावरील पदांची सविस्तर आकडेवारी पाहणार आहोत. Arogya Vibhag Hivtap Nirmulan Karyakram 2026
शासन निर्णयाचा संक्षिप्त तपशील (Overview)
- विभागाचे नाव सार्वजनिक आरोग्य विभाग, महाराष्ट्र शासन
- शासन निर्णय क्रमांक हिनिका1125/प्र.क्र.72/संसआ2
- GR जारी केल्याची तारीख 11 सप्टेंबर 2026
- एकूण मुदतवाढ मिळालेली पदे 4164 अस्थायी पदे
- मुदतवाढीचा कालावधी 01 सप्टेंबर 2026 ते 28 फेब्रुवारी 2027
- अधिकृत संकेतांक (GR Code) 202609111113172117 Arogya Vibhag Hivtap Nirmulan Karyakram 2026
राष्ट्रीय हिवताप निर्मूलन कार्यक्रमांतर्गत राज्यातील हिवताप, हत्तीरोग आणि किटकजन्य आजारांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर मनुष्यबळ कार्यरत आहे.
या कार्यक्रमांतर्गत सुरुवातीला मंजूर असलेल्या 20166 अस्थायी पदांपैकी 16133 पदे दि. 30 एप्रिल 2012 च्या शासन निर्णयानुसार कायम (Permanent) करण्यात आली होती.
उर्वरित 4033 अस्थायी पदे आणि पदांच्या आढाव्यातून सुटलेली उपकेंद्र स्तरावरील सुधारित आकृतीबंधानुसार मंजूर केलेली 131 पदे, अशी एकूण 4164 पदे दि. 01 मार्च 2026 ते दि. 31 ऑगस्ट 2026 पर्यंत यापूर्वीच्या शासन निर्णयानुसार पुढे चालू ठेवण्यात आली होती.
सदर मुदत दि. 31 ऑगस्ट 2026 रोजी संपुष्टात आल्यामुळे राज्यातील जनतेला अखंडित आरोग्य सेवा मिळणे आवश्यक असल्याने, शासनाने या 4164 पदांना 01 सप्टेंबर 2026 ते 28 फेब्रुवारी 2027 या कालावधीसाठी पुढील 6 महिन्यांची मुदतवाढ देण्याचा निर्णय घेतला आहे. Arogya Vibhag Hivtap Nirmulan Karyakram 2026
मुदतवाढ मिळालेल्या 4164 पदांचे लेखाशीर्षनिहाय विभाजन
सदर 4164 पदांचा खर्च संबंधित लेखाशीर्षाखाली खर्ची टाकण्यात येणार असून, त्याचे वर्गीकरण खालीलप्रमाणे आहे:
अ.क्र. विभाग व स्तर लेखाशीर्ष व सांकेतांक अस्थायी पदे आढाव्यातून सुटलेली पदे एकूण पदे
1 हिवताप (राज्यस्तर) 2210वैद्यकीय सेवा व सार्वजनिक आरोग्य, 06सार्वजनिक आरोग्य, 101रोग प्रतिबंध व नियंत्रण (01)(05) हिवताप नियंत्रण कार्यक्रम (राज्यक्षेत्र)
सांकेतांक: 22100611 1099 1099
2 हिवताप (राज्यस्तर जि.प. प्रतिनियुक्ती) 2210वैद्यकीय सेवा व सार्वजनिक आरोग्य, 06सार्वजनिक आरोग्य, 101रोग प्रतिबंध व नियंत्रण (01)(52) हिवताप नियंत्रण कार्यक्रम (स्थानिक क्षेत्र)
सांकेतांक: 22105219 808 131 939
3 हिवताप (जि.प. स्थानिकस्तर) 2210वैद्यकीय सेवा व सार्वजनिक आरोग्य, 06(जि.प.) सार्वजनिक आरोग्य, 001संचालन व प्रशासन (01)(05) म.जि.प. व पं.स. अधिनियम 1961 च्या कलम 183 अन्वये आस्थापना अनुदाने
सांकेतांक: 22100389 (आरोग्य पर्यवेक्षक) 112 112
4 हिवताप (जि.प. स्थानिकस्तर) 2210वैद्यकीय सेवा व सार्वजनिक आरोग्य, 06(जि.प.) सार्वजनिक आरोग्य, 001संचालन व प्रशासन (02)(08) प्राथमिक आरोग्य केंद्रे (स्थानिक क्षेत्र)
सांकेतांक: 22105041 (प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ, आरोग्य सहाय्यक, आरोग्य कर्मचारी) 2014 2014
एकूण राज्यस्तर व जिल्हा परिषद (स्थानिक स्तर) एकूण मंजूर पदे 4033 131 4164 Arogya Vibhag Hivtap Nirmulan Karyakram 2026
राज्यस्तरावरील एकूण पदांचा गोषवारा (पदनिहाय रचना)
सहसंचालक आरोग्य सेवा (हिवताप, हत्तीरोग व जलजन्यरोग) पुणे अंतर्गत मंजूर असलेल्या एकूण 9665 पदांपैकी 7627 पदे कायम आहेत आणि 2038 पदे अस्थायी आहेत. याचा संवर्गनिहाय तपशील खालीलप्रमाणे आहे:
अ.क्र. पदाचे नाव मंजूर पदे कायम पदे अस्थायी पदे
1 सहसंचालक 1 1 0
2 सहाय्यक संचालक 8 8 0
3 राज्य किटकशास्त्रज्ञ 1 1 0
4 मु.प्र. अधिकारी 1 1 0
5 प्रशासन अधिकारी 1 1 0
6 हिवताप अधिकारी 35 35 0
7 जीवशास्त्रज्ञ 14 14 0
8 कनिष्ठ किटकशास्त्रज्ञ 9 9 0
9 उच्च श्रेणी लघुलेखक 1 1 0
10 अवैद्यकीय आरोग्य अधिकारी 38 38 0
11 अधीक्षक 35 35 0
12 सहाय्यक अधीक्षक 3 2 1
13 आरोग्य पर्यवेक्षक 306 244 62
14 प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ 1611 1248 363
15 आरोग्य सहाय्यक 1617 1259 358
16 किटक समाहारक 94 86 8
17 आरोग्य कर्मचारी 5140 3950 1190
18 वरिष्ठ क्षेत्र कर्मचारी 13 13 0
19 वरिष्ठ लिपिक 84 81 3
20 कनिष्ठ लिपिक 98 94 4
21 वाहन चालक 88 87 1
22 औषध निर्माता 9 9 0
23 दूरध्वनी चालक 1 1 0
24 नाईक 1 1 0
25 दप्तरी 1 1 0
26 क्षेत्रकर्मचारी 233 186 47
27 पंप मेकॅनिक 33 33 0
28 शिपाई 80 79 1
29 पहारेकरी 42 42 0
30 स्वच्छक 33 33 0
31 सफाईगार 34 34 0 Arogya Vibhag Hivtap Nirmulan Karyakram 2026
एकूण सर्व पदे मिळून 9665 7627 2038
जिल्हा परिषद (स्थानिक स्तर) पदांची स्थिती
स्थानिक स्तरावर जिल्हा परिषदेतील प्राथमिक आरोग्य केंद्रे व इतर आरोग्य संस्थांमध्ये कार्यरत असणाऱ्या पदांचा तपशील खालीलप्रमाणे आहे:
आरोग्य पर्यवेक्षक (लेखाशीर्ष 22100389): एकूण मंजूर पदे 561.
उर्वरित पदे (लेखाशीर्ष 22105041): प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ, आरोग्य सहाय्यक व आरोग्य कर्मचारी यांची एकूण मंजूर पदे 10071.
एकूण पदे: या दोन्ही घटकांची मिळून स्थानिक स्तरावर 10632 मंजूर पदे आहेत (ज्यामध्ये 8506 पदे कायम असून 2126 पदे अस्थायी स्वरूपाची आहेत).
स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मुद्दे
अस्थायी पदे का वाढवली जातात?
राज्यात डासजन्य व किटकजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी आरोग्य यंत्रणेवर मोठा ताण असतो. नियमित कायम पदे पूर्ण भरली जाईपर्यंत किंवा कामाची गरज लक्षात घेऊन शासन दर 6 महिने अथवा वर्षभरासाठी अशा अस्थायी पदांना मुदतवाढ देत असते.
नवीन पदभरतीवर काय परिणाम होतो?
अस्थायी पदांना मुदतवाढ दिल्याने सध्या सेवेत असणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची पदे सुरक्षित राहतात. मात्र, विभागाच्या एकूण मंजूर आकृतीबंधातील रिक्त पदे भरण्यासाठी वित्त विभागाकडून ज्या वेळी पदभरतीची मान्यता दिली जाते, त्यावेळी या संवर्गांमधील रिक्त कायम जागांवर नवीन जाहिराती प्रसिद्ध केल्या जातात.
आरोग्य पर्यवेक्षक, आरोग्य कर्मचारी व लॅब टेक्निशियनची पदे:
या शासन निर्णयातील पदांच्या आकडेवारीवरून हे स्पष्ट होते की आरोग्य विभागामध्ये आरोग्य कर्मचारी (5140 मंजूर पदे), प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ (1611 मंजूर पदे), आणि आरोग्य सहाय्यक (1617 मंजूर पदे) या संवर्गात मोठी पदे मंजूर आहेत. त्यामुळे आरोग्य विभागाच्या आगामी परीक्षांसाठी अभ्यास करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी या पदांचा अभ्यासक्रम आणि तयारी यावर विशेष लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे.
शासन निर्णय डाऊनलोड कसा करावा?
हा शासन निर्णय महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर www.maharashtra.gov.in उपलब्ध असून, त्याचा डिजिटल संकेतांक (Computer Code) 202609111113172117 असा आहे. अधिक माहितीसाठी किंवा मूळ GR वाचण्यासाठी अधिकृत पोर्टलला भेट देऊ शकता.
