CSIR Bharti 2026

नमस्ते मित्रांनो,

आपण सर्वजण महाराष्ट्राच्या भूमीतील एका गौरवशाली वैज्ञानिक संस्थेबद्दल बोलत आहोत: सीएसआयआर-राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाला (CSIR-National Chemical Laboratory – NCL), पुणे. पुणे शहराच्या डॉ. होमी भाभा मार्गावर (Dr. Homi Bhabha Road) वसलेली ही संस्था, भारत सरकारच्या वैज्ञानिक तथा औद्योगिक अनुसंधान परिषद (CSIR), जी विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या (Ministry of Science & Technology) अंतर्गत एक स्वायत्त संस्था आहे, तिच्या नेतृत्वाखाली कार्यरत असलेली एक प्रमुख संशोधन आणि विकास संस्था आहे.

आज, ही संस्था आपल्या वैज्ञानिक प्रवासात आणखी युवा, उत्साही आणि गतिमान भारतीय नागरिकांना सामील करून घेण्यासाठी एक मोठी संधी घेऊन आली आहे. जर तुमच्यामध्ये विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात आपले योगदान देण्याची तीव्र इच्छा असेल, तर ही संधी तुमच्यासाठीच आहे! सीएसआयआर-एनसीएलने तांत्रिक कर्मचाऱ्यांच्या ‘तंत्रज्ञ (1) / Technician (1)’ आणि ‘तंत्र सहाय्यक / Technical Assistant’ या पदांसाठी ऑनलाईन अर्ज मागवले आहेत.

📢 कशाची भरती आहे ? आणि किती जागा आहेत ? CSIR Bharti 2026

या भरतीमध्ये दोन मुख्य पदांचा समावेश आहे:
* तंत्रज्ञ (1) / Technician (1): या पदांसाठी एकूण १५ जागा आहेत. या पदासाठी वेतन स्तर (Pay Level) Level – 02 (₹ 19,900-63,200) असून, अंदाजित एकूण पगार (Total Emoluments) सुमारे ₹ 40,000/- आहे. या पदासाठी कमाल वयोमर्यादा १२.०१.२०२६ रोजी २८ वर्षे आहे. या १५ पदांपैकी १ पद दिव्यांगजन (PwBD) उमेदवारांसाठी आरक्षित आहे, तर २ पदे माजी सैनिक (Ex-Servicemen) उमेदवारांसाठी आरक्षित आहेत.

* तंत्र सहाय्यक / Technical Assistant: या पदांसाठी एकूण १९ जागा आहेत. या पदासाठी वेतन स्तर (Pay Level) Level – 06 (₹ 35,400-1,12,400) असून, अंदाजित एकूण पगार (Total Emoluments) सुमारे ₹ 72,000/- आहे. या पदासाठी कमाल वयोमर्यादा १२.०१.२०२६ रोजी २८ वर्षे आहे. या १९ पदांपैकी १ पद दिव्यांगजन (PwBD) उमेदवारांसाठी आरक्षित आहे.
टीप: अंदाजित एकूण पगारामध्ये ‘X’ श्रेणीतील शहरासाठी (उदा. पुणे) किमान वेतन स्तरावर सर्व भत्ते आणि घरभाडे भत्ता (HRA) समाविष्ट आहे.

🗓️ महत्त्वाच्या तारखा: कधी अर्ज करायचा? CSIR Bharti 2026

हे सर्वात महत्त्वाचे आहे! वेळेत अर्ज करणे आवश्यक आहे. आम्ही तुम्हाला शेवटच्या क्षणाची वाट न पाहण्याचा (avoid waiting for the last date) सल्ला देत आहोत.
* ऑनलाईन अर्ज सुरू होण्याची तारीख: १२.१२.२०२५ (सकाळी १०:०० पासून)
* ऑनलाईन अर्ज जमा करण्याची अंतिम तारीख: १२.०१.२०२६ (सायंकाळी ०५:०० पर्यंत)
लक्षात ठेवा: तुम्हाला अर्जाची ‘Hard copy’ पाठवायची नाही (Hard copy of Application NOT to be sent). अर्ज फक्त ऑनलाईन पद्धतीनेच स्वीकारले जातील.
🎓 शैक्षणिक पात्रता (Essential Qualification)
प्रत्येक पोस्ट कोडसाठी (Post Code) आवश्यक असलेली शैक्षणिक पात्रता भिन्न आहे. त्यामुळे तुम्ही अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित पोस्ट कोडची पात्रता काळजीपूर्वक तपासा.

१. तंत्रज्ञ (1) / Technician (1) पदांसाठी (Level-2) CSIR Bharti 2026

या पदांसाठी साधारणपणे खालीलपैकी एक पात्रता असणे आवश्यक आहे:
* विज्ञान विषयांसह एसएससी/१०वी पास (किमान ५५% गुणांसह) आणि संबंधित ट्रेडमध्ये आयटीआय (ITI) प्रमाणपत्र किंवा राष्ट्रीय/राज्य ट्रेड प्रमाणपत्र.
* किंवा विज्ञान विषयांसह एसएससी/१०वी पास (किमान ५५% गुणांसह) आणि मान्यताप्राप्त संस्थेकडून संबंधित ट्रेडमध्ये २ वर्षांचा पूर्णवेळ शिकाऊ उमेदवार (Apprentice Trainee) म्हणून अनुभव.

* किंवा विज्ञान विषयांसह एसएससी/१०वी पास (किमान ५५% गुणांसह) आणि भारत/राज्य सरकारच्या संस्थेत संबंधित ट्रेडमध्ये ३ वर्षांचा कामाचा अनुभव.
उदाहरणार्थ, Post Code T01 (Computer Operator) साठी COPA/Computer and Information Technology मध्ये आयटीआय किंवा अनुभव हवा. Post Code T03 (Fitter) साठी Fitter ट्रेडमधील आयटीआय किंवा अनुभव हवा.

२. तंत्र सहाय्यक / Technical Assistant पदांसाठी (Level-6) CSIR Bharti 2026

या पदांसाठी साधारणपणे खालीलपैकी एक पात्रता असणे आवश्यक आहे:
* किमान ६०% गुणांसह बी.एस्सी. (B.Sc.) किंवा समकक्ष पदवी आणि मान्यताप्राप्त संस्था/संघटना/क्षेत्रात १ वर्षाचा अनुभव.
* किंवा किमान ६०% गुणांसह बी.एस्सी. किंवा समकक्ष पदवी आणि संबंधित क्षेत्रात १ वर्षाची पूर्णवेळ व्यावसायिक पदवी (Professional Qualification).
* किंवा किमान ६०% गुणांसह संबंधित इंजिनिअरिंग/माहिती तंत्रज्ञान (IT) मध्ये किमान ३ वर्षांचा पूर्णवेळ डिप्लोमा (किंवा पार्श्व प्रवेशाच्या (Lateral admission) बाबतीत २ वर्षांचा डिप्लोमा) आणि संबंधित क्षेत्रात २ वर्षांचा अनुभव.

उदा. TA11 (Chemistry) साठी B.Sc. (किमान 60%) मध्ये अंतिम वर्षात केमिस्ट्री विषय असणे आवश्यक आहे आणि १ वर्षाचा अनुभव असणे आवश्यक आहे.
टीप: अनुभवाची गणना फक्त किमान आवश्यक शैक्षणिक पात्रता प्राप्त केल्यानंतरच केली जाईल.

💰 अर्ज शुल्क (Application Fee) CSIR Bharti 2026

* अनारक्षित (UR), इतर मागास वर्ग (OBC), आर्थिकदृष्ट्या दुर्बळ घटक (EWS) उमेदवारांसाठी: ₹ ५००/- (प्रत्येक पोस्ट कोडसाठी स्वतंत्रपणे).
* महिला (Women), अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST), दिव्यांगजन (PwBD), माजी सैनिक (Ex-Servicemen), आणि सीएसआयआरचे स्थायी कर्मचारी: यांच्यासाठी शुल्क माफ (NIL) आहे.
* शुल्क ऑनलाइन माध्यमातून (Net banking/Credit/Debit cards/NEFT/RTGS) भरावे लागेल. एकदा भरलेले शुल्क कोणत्याही परिस्थितीत परत केले जाणार नाही.

🧓 वयोमर्यादा आणि शिथिलता (Age Limit and Relaxation)
सर्वसाधारण (UR) उमेदवारांसाठी कमाल वयोमर्यादा २८ वर्षे आहे (१२.०१.२०२६ या अंतिम तारखेनुसार).
आरक्षित वर्गांसाठी वयोमर्यादेत भारत सरकारच्या नियमांनुसार खालीलप्रमाणे शिथिलता दिली जाईल:
* SC/ST: ०५ वर्षे शिथिलता.
* OBC (Non-Creamy layer): ०३ वर्षे शिथिलता.
* PwBD (UR/OBC/SC/ST): संबंधित प्रवर्गाच्या शिथिलतेसह एकूण जास्तीत जास्त १० ते १५ वर्षांपर्यंत शिथिलता मिळू शकते, परंतु अर्जदाराचे कमाल वय ५६ वर्षांपेक्षा जास्त नसावे.

* माजी सैनिक (ESM): UR साठी लष्करी सेवेच्या वजावटीनंतर ०३ वर्षे शिथिलता. OBC/SC/ST साठी अधिक शिथिलता आहे.
* सीएसआयआर/सरकारी/स्वायत्त संस्थेतील कर्मचारी: त्यांना ०५ वर्षांपर्यंत शिथिलता दिली जाईल, जर त्यांनी किमान ०३ वर्षे नियमित आणि सतत सेवा केली असेल.
ओबीसी (NCL) उमेदवारांनी त्यांच्या जातीची नोंद केंद्र सरकारच्या यादीत (Central List) असल्याची आणि त्यांचे प्रमाणपत्र चालू आर्थिक वर्ष २०२५-२०२६ साठी वैध (latest one) असण्याची खात्री करावी.

📝 निवड प्रक्रिया (Mode of Selection) CSIR Bharti 2026

निवड प्रक्रिया खालीलप्रमाणे असेल:

* स्क्रीनिंग / Shortlisting: सीएसआयआर-एनसीएलची समिती उमेदवारांची अर्ज तपासून ट्रेड टेस्टसाठी निवड करेल.
* ट्रेड टेस्ट (Trade Test): हा टप्पा सर्व पदांसाठी अनिवार्य (mandatory) आहे, परंतु त्याचे स्वरूप केवळ पात्रता ठरवणारे (qualifying in nature) असेल.
* लेखी परीक्षा (Competitive Written Examination): ट्रेड टेस्टमध्ये पात्र ठरलेल्या उमेदवारांनाच लेखी परीक्षेसाठी बोलावले जाईल. या परीक्षेत पेपर-I, पेपर-II, आणि पेपर-III असे भाग असतील.

* अंतिम गुणवत्ता यादी (Final Merit List): ही यादी फक्त पेपर-II आणि पेपर-III मध्ये मिळालेल्या गुणांवर आधारित असेल. पेपर-I मध्ये किमान गुण (threshold marks) मिळवणारे उमेदवारच पेपर-II आणि पेपर-III च्या मूल्यांकनासाठी पात्र ठरतील.
लेखी परीक्षा OMR-आधारित किंवा संगणक-आधारित वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी (Objective type Multiple Choice) स्वरूपात घेतली जाईल.

परीक्षेतील विषयांचा तपशील CSIR Bharti 2026

* पेपर-I (१ तास): मानसिक क्षमता चाचणी (Mental Ability Test). यात जनरल इंटेलिजन्स (General Intelligence), क्वांटिटेटिव्ह ऍप्टिट्यूड (Quantitative Aptitude), रीझनिंग (Reasoning) आणि प्रॉब्लेम सॉल्व्हिंग (Problem Solving) यांचा समावेश असेल. या पेपरमध्ये नकारात्मक गुण (Negative Marks) नसतील.
* पेपर-II (३० मिनिटे): सामान्य जागरूकता (General Awareness) आणि इंग्रजी भाषा (English Language). या दोन्ही विषयांमध्ये प्रत्येकी २५ प्रश्न (तंत्रज्ञ) किंवा ५० प्रश्न (तंत्र सहाय्यक) असतील. प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी १ नकारात्मक गुण असेल.
* पेपर-III (९० मिनिटे): संबंधित विषय (Concerned Subject). तंत्रज्ञ (1) साठी ५० प्रश्न (१५० गुण) तर तंत्र सहाय्यकसाठी १०० प्रश्न (३०० गुण) असतील. प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी १ नकारात्मक गुण असेल.

🔗 महत्त्वाचे दुवे आणि मार्गदर्शन CSIR Bharti 2026

ऑनलाईन अर्ज करण्याची प्रक्रिया (Instructions for Online Application):
* पात्र आणि इच्छुक उमेदवारांनी फक्त सीएसआयआर-एनसीएलच्या अधिकृत भरती संकेतस्थळाद्वारे म्हणजेच https://recruit.ncl.res.in द्वारेच ऑनलाईन अर्ज करायचा आहे.

* अर्ज करताना तुम्हाला तुमचा नवीनतम पासपोर्ट आकाराचा फोटो आणि स्वाक्षरी JPG/JPEG फॉरमॅटमध्ये अपलोड करावी लागेल. अर्ज व्यवस्थित तपासा, अस्पष्ट फोटो किंवा स्वाक्षरी असलेले अर्ज थेट फेटाळले जातील.
* तुम्ही CGPA/SGPA/OGPA इत्यादी ग्रेड्स टक्केवारीमध्ये रूपांतरित (convert) केली असल्यास, त्याचे सूत्र (conversion formula) असलेले पत्र अनिवार्यपणे अपलोड करावे लागेल.

* तुम्ही सरकारी विभागात कार्यरत असाल, तर तुम्हाला तुमच्या सध्याच्या नियोक्त्याकडून (employer) ‘ना हरकत व दक्षता प्रमाणपत्र’ (No Objection & Vigilance Certificate) (परिशिष्ट XII – Annexure XII) अपलोड करावे लागेल.
* अर्ज सबमिट झाल्यानंतर कोणतीही सुधारणा (correction) करण्याची संधी मिळणार नाही.
* भरती संबंधीची कोणतीही पुढील माहिती (उदा. ट्रेड टेस्ट/लेखी परीक्षेची तारीख, वेळ, स्थळ) फक्त https://recruit.ncl.res.in या संकेतस्थळावरच उपलब्ध होईल. त्यामुळे तुम्ही नियमितपणे या संकेतस्थळाला भेट देत रहा.

💡 अंतिम शब्द

माझ्या प्रिय मित्रांनो, सीएसआयआर-एनसीएल सारख्या नामांकित संस्थेमध्ये काम करण्याची संधी मिळणे, हे केवळ नोकरी नाही, तर देशाच्या वैज्ञानिक प्रगतीमध्ये सहभागी होण्याचे एक महत्त्वाकांक्षी पाऊल आहे. सीएसआयआरमध्ये वेतन आणि भत्त्यांव्यतिरिक्त नवीन पेन्शन योजना (NPS), वैद्यकीय खर्चाची परतफेड, सुटी प्रवास सवलत (LTC) यांसारखे लाभ देखील उपलब्ध आहेत.

तुम्ही सर्व आवश्यक पात्रता पूर्ण करत आहात याची खात्री करा. कोणतीही खोटी माहिती देऊ नका, अन्यथा तुमचे अर्ज फेटाळले जाऊ शकतात किंवा कायदेशीर कारवाई होऊ शकते.
तुम्ही तुमच्या गरजेनुसार योग्य पोस्ट कोड निवडून वेळेत अर्ज पूर्ण करा. तुमच्या प्रयत्नांना यश मिळो!
तुम्हाला विशिष्ट पोस्ट कोडबद्दल अधिक माहिती हवी असल्यास किंवा अर्ज करताना काही तांत्रिक मदत लागल्यास तुम्ही recruit.ncl@csir.res.in येथे ई-मेल करू शकता.

UPSC CDS Bharti 2026 : स्वप्न वर्दीचे