Maharashtra Krushi Vidyapeeth Akrutibandh 2024: कृषी विद्यापीठांच्या सुधारित आकृतीबंधाला मंजुरी, नोकरभरतीचा मार्ग मोकळा
कृषी विद्यापीठांच्या नवीन आकृतीबंधाला (Staffing Pattern) उच्चस्तरीय समितीची मंजुरी; नोकरभरतीचा मार्ग अखेर मोकळा!
महाराष्ट्रातील कृषी क्षेत्रात आणि कृषी विद्यापीठांमध्ये करिअर करू पाहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या उमेदवारांसाठी एक अतिशय महत्त्वाची आणि आनंदाची बातमी समोर आली आहे. राज्यातील चारही कृषी विद्यापीठांच्या सुधारित आकृतीबंधाला (Revised Staffing Pattern) वित्त मंत्रालयासह उच्चस्तरीय समितीने तत्त्वतः मान्यता दिली आहे.
सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे हा नवीन आकृतीबंध केंद्र सरकारच्या भारतीय कृषी अनुसंधान परिषदेच्या (ICAR) धर्तीवर तयार करण्यात आला आहे. लवकरच याबाबतचा अधिकृत शासन निर्णय (GR) जारी होण्याची शक्यता असून, यामुळे कृषी विद्यापीठांमधील हजारो रिक्त पदांच्या भरतीचा (Recruitment) मार्ग मोकळा होणार आहे.
खाली आपण या नवीन आकृतीबंधाबद्दल, मंजूर पदांबद्दल आणि विद्यार्थ्यांसाठी या निर्णयाचे काय फायदे आहेत, याबद्दल सविस्तर माहिती पाहणार आहोत.
सध्या राज्यातील चारही कृषी विद्यापीठांमध्ये प्राध्यापकांसह बहुतांश कर्मचाऱ्यांची 40 टक्क्यांहून अधिक पदे रिक्त आहेत. अपुऱ्या मनुष्यबळामुळे शेतीच्या विविध प्रलंबित प्रश्नांवर संशोधन करणे आणि कृषी विस्ताराचे कार्य वेळेत पूर्ण करणे कठीण जात होते.
हीच अडचण दूर करण्यासाठी आणि विद्यापीठांचा कारभार सुरळीत चालवण्यासाठी या सुधारित आकृतीबंधाला अंतिम स्वरूप दिले जात आहे. यामुळे नवीन पदभरती (New Recruitment) सुरू होईल आणि विद्यापीठांना सक्षम मनुष्यबळ मिळेल. Maharashtra Krushi Vidyapeeth Akrutibandh 2024
या नवीन पॅटर्नमध्ये काही अत्यंत महत्त्वाचे आणि आधुनिक बदल करण्यात आले आहेत, जे खालीलप्रमाणे आहेत:
1. ICAR च्या नियमानुसार बदल: राज्यातील कृषी विद्यापीठांना केंद्राच्या ICAR संस्थेकडून 50 टक्के निधी मिळतो. त्यामुळे केंद्राच्या धर्तीवरच राज्याचा आकृतीबंध केल्याने निधी मिळण्यात आणि प्रशासकीय कामात येणाऱ्या अडचणी दूर होणार आहेत. संपूर्ण राज्यात एकसूत्रता आणि समानता येईल.
2. बीजोत्पादन आणि कृषी विस्तारावर भर: कृषी विद्यापीठांच्या प्रक्षेत्रावर (Farm Management) विविध पिकांचे बीजोत्पादन वाढवणे आणि कृषी विस्ताराचे कार्य वाढवण्यासाठी अधिक पदे निर्माण करण्यावर भर दिला गेला आहे.
3. संशोधनासाठी तज्ञांची नेमणूक: संशोधन केंद्रांवर अधिक शास्त्रज्ञ आणि आवश्यक कर्मचाऱ्यांच्या नेमणुका करण्यास विशेष प्राधान्य दिले जाणार आहे.
4. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence – AI) चा वापर: आजचे युग हे तंत्रज्ञानाचे आहे. कृषी संशोधनात काळानुरूप कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञान वाढणार असल्याने, त्यासाठी विद्यापीठांमध्ये एक स्वतंत्र यंत्रणा निर्माण करण्यासाठी पावले उचलण्यात आली आहेत. Maharashtra Krushi Vidyapeeth Akrutibandh 2024
चार कृषी विद्यापीठांतील मंजूर व प्रस्तावित पदरचना (गट अ, ब, क आणि ड)
विद्यार्थ्यांच्या माहितीसाठी, राज्यातील चार कृषी विद्यापीठांमधील सध्याची मंजूर पदे आणि नवीन आकृतीबंधानुसार प्रस्तावित पदे याची आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे:
1. महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी (जि. अहिल्यानगर):
सध्याची मंजूर पदसंख्या: 4319
प्रस्तावित नवीन पदे: 4211
कमी होणारी पदे: 108
2. डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला:
सध्याची मंजूर पदसंख्या: 3300
प्रस्तावित नवीन पदे: 2880
कमी होणारी पदे: 420
3. वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी:
सध्याची मंजूर पदसंख्या: 2834
प्रस्तावित नवीन पदे: 2677
कमी होणारी पदे: 157 Maharashtra Krushi Vidyapeeth Akrutibandh 2024
4. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली (जि. रत्नागिरी):
सध्याची मंजूर पदसंख्या: 1688
प्रस्तावित नवीन पदे: 1578
कमी होणारी पदे: 110
एकूण पदसंख्येचा आढावा:
सध्याची एकूण मंजूर पदसंख्या: 12142
प्रस्तावित एकूण पदसंख्या: 11346
एकूण कमी होणारी पदे: 796 Maharashtra Krushi Vidyapeeth Akrutibandh 2024
पदे कमी का केली जात आहेत? (विद्यार्थ्यांनी घाबरून जाण्याचे कारण नाही)
वरील तक्ता पाहिल्यास तुमच्या लक्षात येईल की जुन्या आकृतीबंधातील 12142 पदांवरून आता पदे 11346 पर्यंत खाली आली आहेत, म्हणजेच एकूण 796 पदे कमी करण्यात आली आहेत. पण यामुळे उमेदवारांनी निराश होण्याचे कारण नाही.
याचे मुख्य कारण असे की: ही कमी झालेली पदे प्रामुख्याने ‘ड’ (Group D) वर्गातील आहेत. काळानुरूप जी पदे आता अनावश्यक झाली आहेत (उदा. फोटो फिल्मसाठी अंधार कोठडी सहायक, तबेलावाला इत्यादी), अशी कालबाह्य झालेली पदे शासनाने कमी केली आहेत. त्याऐवजी आधुनिक तंत्रज्ञान आणि संशोधनासाठी आवश्यक असणाऱ्या नवीन पदांना (उदा. AI तज्ञ, शास्त्रज्ञ) प्राधान्य दिले आहे.
पुढे काय होणार? (Next Steps)
सध्या या आकृतीबंधाला उच्चस्तरीय समितीने मान्यता दिली आहे. लवकरच राज्य शासनाकडून याचा अधिकृत शासन निर्णय (GR) प्रसिद्ध होईल. शासन निर्णय प्रसिद्ध झाल्यानंतर, या सुधारित आकृतीबंधानुसार कृषी विद्यापीठांमधील रिक्त जागा भरण्यासाठी अधिकृत जाहिरात (Recruitment Advertisement) प्रसिद्ध केली जाईल.
स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या उमेदवारांनी आपला अभ्यास चालू ठेवावा, कारण कृषी क्षेत्रात लवकरच मोठ्या प्रमाणावर भरती प्रक्रिया राबवली जाण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे. (अशाच नवनवीन भरती प्रक्रियेच्या अपडेट्स, शासन निर्णय आणि शैक्षणिक माहितीसाठी आमच्या वेबसाईटला नियमित भेट देत राहा.) Maharashtra Krushi Vidyapeeth Akrutibandh 2024
