MPSC Syllabus Change 2026 : एमपीएससी सर्व स्पर्धा परीक्षांच्या अभ्यासक्रमाचे होणार पुनरावलोकन; तज्ज्ञ समितीची स्थापना
MPSC Syllabus Review Updates: महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. बदलत्या शैक्षणिक आणि व्यावहारिक गरजांचा विचार करून एमपीएससीमार्फत घेण्यात येणाऱ्या विविध स्पर्धा परीक्षांच्या अभ्यासक्रमांचे पुनरावलोकन (Syllabus Review) करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. अभ्यासक्रमात आवश्यक ते बदल सुचवण्यासाठी राज्य शासनाने विविध क्षेत्रांतील तज्ज्ञांचा समावेश असलेली एक 7 सदस्यांची उच्चस्तरीय समिती नियुक्त केली आहे.
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने केलेल्या मागणीनुसार, राज्य सरकारच्या ‘महाराष्ट्र इन्स्टिट्यूशन फॉर ट्रान्सफॉर्मेशन्स’ (मित्र – MITRA) या संस्थेकडे ही जबाबदारी सोपवण्यात आली असून त्यानुसार या समितीची स्थापना करण्यात आली आहे. या समितीला आपला सविस्तर अहवाल सादर करण्यासाठी 3 महिन्यांची मुदत देण्यात आली आहे. MPSC Syllabus Change 2026
अभ्यासक्रम पुनरावलोकनाची नेमकी गरज काय?
सध्याच्या वेगवान काळानुसार शैक्षणिक आणि व्यावहारिक गरजा मोठ्या प्रमाणावर बदलत आहेत. विद्यार्थ्यांना प्रशासनात आल्यानंतर नवीन आव्हानांना सामोरे जावे लागते. हाच दृष्टिकोन समोर ठेवून परीक्षांचा अभ्यासक्रम अद्ययावत (Update) करणे अत्यंत आवश्यक बनले होते. अभ्यासक्रमातील कालबाह्य झालेले विषय बदलून, त्या जागी नवीन तांत्रिक (Technical), प्रशासकीय (Administrative) आणि समकालीन घडामोडींशी (Contemporary Affairs) संबंधित विषयांचा समावेश करणे हा या पुनरावलोकनाचा मुख्य उद्देश आहे, अशी माहिती ‘मित्र’ संस्थेचे सहमुख्य कार्यकारी अधिकारी अमन मित्तल यांनी स्पष्ट केली आहे. MPSC Syllabus Change 2026
कोणकोणत्या परीक्षांच्या अभ्यासक्रमाचे होणार पुनरावलोकन?
या नवनियुक्त तज्ज्ञ समितीमार्फत लोकसेवा आयोगाच्या खालील संवर्गातील सध्याच्या अभ्यासक्रमांचे सर्वसमावेशक पुनरावलोकन केले जाणार आहे:
- गट अ (Group A) सेवा परीक्षा
- गट ब (Group B – राजपत्रित आणि अराजपत्रित) सेवा परीक्षा
- गट क (Group C) सेवा परीक्षा MPSC Syllabus Change 2026
अशी आहे उच्चस्तरीय ‘तज्ज्ञ समिती’ (Committee Members)
स्पर्धा परीक्षा अभ्यासक्रम पुनरावलोकन व सुधारणा समितीमध्ये विविध क्षेत्रांतील एकूण 7 नामांकित सदस्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. या समितीचे अध्यक्षपद मुख्यमंत्र्यांचे मुख्य आर्थिक सल्लागार आणि ‘मित्र’ संस्थेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी प्रवीण परदेशी यांच्याकडे सोपवण्यात आले आहे. समितीमधील सदस्यांची नावे खालीलप्रमाणे आहेत:
- 1. श्री. प्रवीण परदेशी (अध्यक्ष) – मुख्यमंत्र्यांचे मुख्य आर्थिक सल्लागार आणि ‘मित्र’ संस्थेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी.
- 2. श्री. डी. के. जेन – माजी मुख्य सचिव, महाराष्ट्र राज्य.
- 3. डॉ. रघुनाथ माशेलकर – ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ.
- 4. श्री. संजय बेलसरे – सचिव, लाभक्षेत्र विकास संस्था.
- 5. डॉ. उमाकांत डांगत – मुख्य कार्यकारी अधिकारी, महाराष्ट्र ग्राम सामाजिक परिवर्तन फाउंडेशन.
- 6. श्री. शेखर गायकवाड – अतिरिक्त महासंचालक, यशदा (YASHADA).
- 7. श्री. अमन मित्तल – सहमुख्य कार्यकारी अधिकारी, ‘मित्र’ (MITRA) संस्था. MPSC Syllabus Change 2026
समिती कशा प्रकारे काम करणार? (Working Process)
ही समिती केवळ स्वतः निर्णय घेणार नसून, ती अत्यंत पारदर्शक आणि सर्वसमावेशक पद्धतीने काम करणार आहे. अभ्यासक्रमाचे पुनरावलोकन करताना समिती खालील बाबींवर प्रामुख्याने भर देणार आहे:
तज्ज्ञांशी विचारविनिमय: अभ्यासक्रमाशी संबंधित विविध सरकारी विभाग आणि त्या-त्या विषयांतील नामांकित तज्ज्ञांशी ही समिती सविस्तर चर्चा व विचारविनिमय करेल.
नवीन विषयांचा समावेश: आधुनिक प्रशासनासाठी आवश्यक असलेले नवीन तांत्रिक विषय, प्रशासकीय कौशल्ये आणि समकालीन घडामोडींचा अभ्यासक्रमात समावेश करण्याबाबत शिफारसी केल्या जातील.
कालबाह्य विषय वगळणे: सध्याच्या अभ्यासक्रमात जे विषय आताच्या काळात अप्रस्तुत किंवा कालबाह्य झाले आहेत, ते काढून टाकण्यावर भर दिला जाईल.
सविस्तर अहवाल सादर करणे: सुधारित अभ्यासक्रमाच्या संपूर्ण आराखड्यासह आणि शिफारसींसह ही समिती आपला अंतिम अहवाल महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाला (MPSC) सादर करेल. MPSC Syllabus Change 2026
अहवाल सादरीकरणाची मुदत आणि मुदतवाढ
या तज्ज्ञ समितीला आपला अंतिम अहवाल तयार करून सादर करण्यासाठी शासनाकडून 3 महिन्यांचा कालावधी देण्यात आला आहे. मात्र, जर पुनरावलोकनाचे काम अधिक सविस्तरपणे करण्यासाठी जास्तीचा वेळ लागला, तर ‘मित्र’ संस्थेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांच्या (CEO) मान्यतेने या मुदतीत वाढ करून घेता येऊ शकते, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
विद्यार्थ्यांवर याचा काय परिणाम होणार?
या पुनरावलोकनामुळे आगामी काळात MPSC चा अभ्यासक्रम अधिक व्यावहारिक, आधुनिक आणि काळाशी सुसंगत होणार आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना केवळ परीक्षा उत्तीर्ण होण्यासाठीच नव्हे, तर प्रत्यक्ष प्रशासनात काम करतानाही या ज्ञानाचा मोठा फायदा होईल. समितीचा अहवाल आल्यानंतरच अभ्यासक्रमातील प्रत्यक्ष बदलांचे स्वरूप स्पष्ट होईल.
जर तुम्हाला या लेखासाठी एखादी Social Media Post किंवा Featured Image साठी डिझाईन किंवा मजकूर हवा असेल तर नक्की सांगा! MPSC Syllabus Change 2026
