Pune District Court Recruitment 2026 : पुणे जिल्हा न्यायालयात 406 पदे रिक्त; कामकाजावर ताण, लिपिक, शिपाई, बेलिफ लवकरच भरतीची शक्यता!
पुणे:
स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि न्यायालयीन भरतीच्या प्रतीक्षेत असणाऱ्या तरुणांसाठी एक महत्त्वाची व मोठी बातमी समोर येत आहे. पुणे जिल्हा व सत्र न्यायालयात (Pune District and Sessions Court) विविध संवर्गातील तब्बल 406 पदे सध्या रिक्त असल्याची अधिकृत माहिती माहिती अधिकारातून (RTI) उघड झाली आहे.
मंजूर पदांच्या तुलनेत मोठ्या प्रमाणावर जागा रिक्त असल्याने न्यायालयातील दैनंदिन कामकाजावर प्रचंड ताण येत असून, सर्वसामान्य नागरिकांना न्याय मिळण्यास विलंब होत आहे. त्यामुळे ही रिक्त पदे तातडीने भरण्यासाठी उच्च न्यायालय आणि राज्य सरकारकडून विशेष भरती प्रक्रिया राबवली जावी, अशी मागणी जोर धरू लागली आहे. Pune District Court Recruitment 2026
नेमकी काय आहे स्थिती? (RTI आकडेवारी)
माहिती अधिकार कार्यकर्ते विहार दुर्वे यांनी पुणे जिल्हा न्यायालयातील मंजूर पदे आणि प्रत्यक्ष कार्यरत मनुष्यबळ याबाबत माहिती मागवली होती. जिल्हा न्यायालयाच्या जन माहिती अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या अधिकृत आकडेवारीनुसार:
- एकूण मंजूर पदे: 1933
- प्रत्यक्ष कार्यरत कर्मचारी: 1527
- एकूण रिक्त पदे: 406
न्यायालयीन कामकाजात ‘कणा’ मानली जाणारी वरिष्ठ लिपिक, कनिष्ठ लिपिक, शिपाई आणि बेलिफ यांसारखी पदे मोठ्या संख्येने रिक्त असल्यामुळे समन्स बजावण्यापासून ते न्यायालयाचे अंतिम आदेश तयार करण्यापर्यंत अनेक कामांमध्ये अडथळे निर्माण होत आहेत. Pune District Court Recruitment 2026
काही महत्त्वाच्या पदांची सद्यस्थिती (तपशीलवार तक्ता):
- पदाचे नाव मंजूर पदे कार्यरत पदे रिक्त पदे
- कनिष्ठ लिपिक (Junior Clerk) 680 584 96
- वरिष्ठ लिपिक (Senior Clerk) 252 170 82
- शिपाई (Peon) 379 317 62
- बेलिफ (Bailiff) 188 146 42
- मुख्य बेलिफ (Head Bailiff) 21 14 7
- एकूण 1520 1231 289 Pune District Court Recruitment 2026
(टीप: मुख्य बेलिफ आणि इतर बेलिफ मिळून एकूण 49 पदे रिक्त आहेत.)
इतर संवर्गातील रिक्त पदे:
वर नमूद केलेल्या प्रमुख पदांव्यतिरिक्त इतरही अनेक तांत्रिक आणि प्रशासकीय पदांवर मोठी रिक्तता आहे:
- स्टेनोग्राफर / लघुलेखक (सर्व 3 ग्रेड मिळून): 55 पदे रिक्त
- अधीक्षक व सहायक अधीक्षक: 28 पदे रिक्त
- निबंधक (Registrar): 1 पद रिक्त
‘ही’ पदे तर पूर्णपणे रिक्त; एकही कर्मचारी उपलब्ध नाही!
माहिती अधिकारातील अहवालातून एक अत्यंत धक्कादायक बाब समोर आली आहे. न्यायालयातील अनेक संवेदनशील व महत्त्वाची पदे 100% रिक्त आहेत, ज्यामध्ये पुढील पदांचा समावेश आहे:
मराठी कनिष्ठ लघुलेखक (Marathi Junior Stenographer) – न्यायाधीशांचे हुकूम, साक्षीदारांची साक्ष नोंदवण्यासाठी हे पद अत्यंत महत्त्वाचे असते.
- दुभाषक (Interpreter)
- कोर्ट कीपर (Court Keeper) – दस्तऐवजांचे व्यवस्थापन पाहणारे कर्मचारी.
- हवालदार व पहारेकरी
या सर्व पदांची मंजूर पदे अस्तित्वात असूनही सध्या तिथे एकही कर्मचारी कार्यरत नाही. Pune District Court Recruitment 2026
याचा सर्वसामान्य नागरिक आणि कामकाजावर काय परिणाम होतोय?
तारीख पे तारीख: कर्मचारी नसल्यामुळे सुनावणीचे कामकाज, कागदपत्रांची पडताळणी आणि नोटिसा पाठवण्यास विलंब होत आहे. यामुळे खटल्यांचे निकाल लांबणीवर पडत असून सर्वसामान्य पक्षकारांना मानसिक व आर्थिक त्रास सहन करावा लागत आहे.
कर्मचाऱ्यांवर अतिरिक्त भार: रिक्त जागांमुळे कार्यरत असणाऱ्या कर्मचाऱ्यांवर कामाचा दुप्पट ताण पडत आहे. 62 शिपायांची पदे रिक्त असल्याने अंतर्गत कामकाजाची गती मंदावली आहे.
आकृतीबंधाबाबत स्पष्टता नाही: न्यायालयाच्या प्रशासकीय आकृतीबंधाबाबत उच्च न्यायालय आणि राज्य सरकारमध्ये झालेल्या पत्रव्यवहाराची माहिती विचारली असता, प्रशासनाकडे अशी कोणतीही माहिती उपलब्ध नसल्याचे सांगण्यात आले आहे.
माहिती अधिकार कार्यकर्त्यांचे मत:
“न्यायालयीन कामकाजात बेलिफ, लिपिक आणि शिपाई हे पाठीचा कणा असतात. पुणे जिल्हा न्यायालयात 406 कर्मचाऱ्यांची पदे रिक्त असणे ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. यामुळे खटल्यांना तारीख पे तारीख मिळत असून सर्वसामान्यांना त्रास सहन करावा लागतो. उच्च न्यायालय आणि राज्य शासनाने तातडीने विशेष भरती मोहीम राबवून ही पदे भरावीत.”
— विहार दुर्वे (माहिती अधिकार कार्यकर्ते)
स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी ही बातमी का महत्त्वाची आहे?
न्यायालयीन भरतीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी ही एक दिलासादायक आणि महत्त्वाची संधी ठरू शकते. लिपिक, शिपाई, बेलिफ आणि स्टेनोग्राफर या संवर्गात इतक्या मोठ्या प्रमाणावर रिक्त पदे असल्याने, आगामी काळात मुंबई उच्च न्यायालय आणि जिल्हा न्यायालय प्रशासनाकडून मोठ्या प्रमाणावर पदभरतीची जाहिरात प्रसिद्ध होण्याची दाट शक्यता आहे.
त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी आतापासूनच मराठी व्याकरण, संगणक ज्ञान, टंकलेखन (Typing), शॉर्टहँड (Steno) आणि सामान्य ज्ञानाचा सराव सुरू ठेवणे फायद्याचे ठरेल.
अशाच प्रकारच्या सरकारी नोकऱ्या आणि स्पर्धा परीक्षांच्या ताज्या अपडेट्ससाठी आमच्या वेबसाईटला नियमित भेट देत राहा! Pune District Court Recruitment 2026
