Shala Band Movement on 9 July : विशेष मोहीम (SIR) अंतर्गत शिक्षकांच्या नियुक्तीला तीव्र विरोध: 9 जुलै रोजी महाराष्ट्रभर ‘शाळा बंद’ची हाक

पुणे: महाराष्ट्रातील शैक्षणिक क्षेत्रातून एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर येत आहे. निवडणूक आयोगाकडून राबविण्यात येणाऱ्या विशेष सखोल मतदारयादी पुनरीक्षण म्हणजेच SIR (Special In-depth Revision) मोहिमेसाठी शिक्षकांची नियुक्ती करण्याच्या निर्णयाला राज्यातील विविध शिक्षक संघटनांनी अत्यंत तीव्र विरोध दर्शवला आहे. या निर्णयाच्या निषेधार्थ आणि आपल्या विविध न्याय्य मागण्यांसाठी राज्यातील शिक्षक संघटनांनी एकत्र येत 9 जुलै रोजी राज्यव्यापी ‘शाळा बंद’ आंदोलनाची अधिकृत हाक दिली आहे.

या आंदोलनांतर्गत राज्यातील सर्व शिक्षक सामूहिक रजा (Mass Casual Leave) घेऊन या आंदोलनात थेट सहभागी होणार आहेत. यामुळे राज्यातील प्राथमिक, माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शाळांच्या कामकाजावर याचा मोठा परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. दैनिक ‘लोकसत्ता’मध्ये रविवार, 5 जुलै रोजी या संपूर्ण प्रकरणाची दाहकता आणि वस्तुस्थिती मांडणारे सविस्तर वृत्त प्रसिद्ध करण्यात आले होते.  Shala Band Movement on 9 July

आंदोलनामागील मुख्य कारणे आणि शिक्षकांचे आक्षेप

शिक्षक संघटनांनी या आंदोलनाचे पाऊल उचलण्यामागे प्रशासकीय आणि शैक्षणिक अशी दोन्ही कारणे दिली आहेत. मुख्य आक्षेप खालीलप्रमाणे आहेत:

1. अशैक्षणिक कामांचा वाढता बोजा: शिक्षकांवर आधीच मतदान केंद्रस्तरीय अधिकारी (BLO) म्हणून काम करण्याचा मोठा ताण आहे. त्यातच आता ‘SIR’ सारखी नवीन आणि अत्यंत जबाबदारीची कामे सोपवली जात आहेत.
2. अध्यापन प्रक्रियेवर गंभीर परिणाम: जेव्हा शिक्षक प्रत्यक्ष वर्गात शिकवण्याऐवजी अशा प्रशासकीय मोहिमांमध्ये व्यस्त राहतात, तेव्हा विद्यार्थ्यांच्या रोजच्या अभ्यासाचे आणि गुणवत्तेचे मोठे नुकसान होते.
3. स्वतंत्र यंत्रणेची मागणी: निवडणूक आयोगाने या अत्यंत महत्त्वाच्या ‘SIR’ मोहिमेसाठी शिक्षकांचा वापर न करता, स्वतंत्र कंत्राटी यंत्रणा किंवा इतर प्रशासकीय विभागांमधील कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करावी, अशी आग्रही मागणी शिक्षक करत आहेत.  Shala Band Movement on 9 July

पदोन्नती प्रक्रिया आणि TET-CTET पात्रतेचा नवा वाद

या आंदोलनामागे केवळ ‘SIR’ मोहीम हे एकमेव कारण नाही, तर शिक्षण संचालनालयाने घेतलेला एक नवीन निर्णय देखील शिक्षकांच्या संतापाचे मुख्य कारण ठरला आहे.
शिक्षण संचालकांनी 14 मे 2026 रोजी पदोन्नती संदर्भात एक नवीन परिपत्रक जारी केले आहे. या पत्रानुसार, शिक्षक संवर्गातून वरिष्ठ पदांवर पदोन्नती (Promotion) मिळवण्यासाठी TET (Teacher Eligibility Test) किंवा CTET परीक्षा उत्तीर्ण असणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. यासाठी 1 सप्टेंबर 2025 ही कट-ऑफ तारीख निश्चित करण्यात आली आहे, म्हणजेच या तारखेपर्यंत शिक्षकांकडे ही पात्रता असणे आवश्यक आहे.

शिक्षकांचा या नियमाला विरोध का?

शिक्षक संघटनांच्या मते, हा नियम अनेक वर्षांपासून सेवा करत असलेल्या ज्येष्ठ शिक्षकांवर अन्याय करणारा आहे. या नवीन अटीमुळे अनेक सेवाज्येष्ठ आणि अनुभवी शिक्षकांना त्यांच्या हक्काच्या पदोन्नतीपासून वंचित ठेवले जात असल्याचा गंभीर आरोप संघटनांनी केला आहे. त्यामुळे या नियमात बदल किंवा शिथिलता मिळावी, ही देखील या आंदोलनाची प्रमुख मागणी आहे.    Shala Band Movement on 9 July

आंदोलनात सहभागी झालेल्या प्रमुख संघटना

हे आंदोलन केवळ एखाद्या जिल्ह्यापुरते मर्यादित नसून संपूर्ण महाराष्ट्रभर पसरले आहे. यामध्ये खालील प्रमुख शिक्षक संघटना आणि समन्वय समित्यांनी सक्रिय सहभाग घेतला आहे:

• महाराष्ट्र राज्य मध्यवर्ती शिक्षक संघटना व समन्वय समिती
• शिक्षक महासंघ (मुंबई व कोकण विभाग)
• शिक्षक समिती
• खासगी शाळा शिक्षक संघटना
• माध्यमिक शिक्षक संघटना
• कोल्हापूर शैक्षणिक व्यासपीठ
• शिक्षक संघटना समन्वय समिती
• महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समिती
• महाराष्ट्र राज्य TET-CTET उत्तीर्ण शिक्षक कृती समिती
• महाराष्ट्र राज्य खाजगी शाळा शिक्षक संघटना
• शैक्षणिक व्यासपीठ आणि मुख्याध्यापक संघ  Shala Band Movement on 9 July

नेत्यांची अधिकृत भूमिका

महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक मध्यवर्ती शिक्षक संघटनेचे सरचिटणीस राजेश सुर्वे आणि शिक्षक महासंघ मुंबई व कोकण विभागाचे अध्यक्ष अनिल बोरनारे यांनी आपली भूमिका स्पष्ट करताना सांगितले की, “शिक्षकांना केवळ अध्यापनाशी (Teaching) संबंधित कामे देऊन शिक्षणाची गुणवत्ता टिकवण्यास शासनाने सर्वोच्च प्राधान्य दिले पाहिजे. शिक्षकांचा वेळ अशा बिगर-शैक्षणिक कामांमध्ये घालवणे विद्यार्थ्यांचे नुकसान करणारे आहे.”
तसेच, महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समितीचे राज्य नेते उदय शिंदे, राज्याध्यक्ष विजय कोंबे आणि राज्य सरचिटणीस राजन कोरगावकर यांनी स्पष्ट केले आहे की, “या आंदोलनामुळे राज्यातील शाळा बंद राहतील. परिणामी निर्माण होणाऱ्या सर्व शैक्षणिक विस्कळीतपणाची आणि परिस्थितीची संपूर्ण जबाबदारी केवळ आणि केवळ शासनाचीच राहील.”  Shala Band Movement on 9 July
Mahabeej Akola Vacancy 2026