Shikshaketar Karmachari Bharti 2026: शिक्षकेतर पदांसाठी भरती नियम जाहीर; जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया
शिक्षकेतर पदभरतीसाठी आधी पदोन्नती आणि अनुकंपा; त्यानंतरच 80% पदांवर होणार सरळसेवा भरती!
महाराष्ट्रातील अनुदानित माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शाळांमध्ये शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांच्या भरतीची वाट पाहणाऱ्या उमेदवारांसाठी अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. राज्य शासनाने शाळांमधील शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांची रिक्त पदे भरण्यास अखेर मंजुरी दिली आहे. मात्र, शाळा व्यवस्थापन किंवा संस्थांना थेट सरळसेवेने ही भरती करता येणार नाही. भरती प्रक्रियेमध्ये पारदर्शकता राहावी आणि नियमांचे उल्लंघन होऊ नये, यासाठी शिक्षण विभागाने अत्यंत कडक व स्पष्ट नियमावली जाहीर केली आहे.
माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण संचालक डॉ. महेश पालकर यांनी याबाबत स्पष्ट निर्देश दिले असून अनधिकृतपणे भरती करणाऱ्या संस्थांवर कायदेशीर कारवाईचा इशाराही दिला आहे.
शिक्षण विभागाने स्पष्ट केले आहे की, कोणत्याही शाळेतील रिक्त जागा भरताना खालील क्रम पाळणे बंधनकारक असेल:
पायरी 1 – पात्र कर्मचाऱ्यांची पदोन्नती:
शाळेतील रिक्त पदे भरण्यापूर्वी सर्वात आधी तेथील पात्र चतुर्थश्रेणी कर्मचाऱ्यांना पदोन्नती (Promotion) द्यावी लागेल.
पायरी 2 – अनुकंपा नियुक्ती:
पदोन्नतीची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर शिल्लक राहिलेल्या पदांवर अनुकंपा तत्त्वावरील प्रतीक्षा यादीतील उमेदवारांची नियुक्ती करणे बंधनकारक असेल.
पायरी 3 – 80% सरळसेवा भरती:
वरील दोन्ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरही जर पदे रिक्त राहिली, तरच मंजूर संचमान्यतेनुसार उर्वरित रिक्त पदांपैकी 80% पदांवर थेट सरळसेवेने (Direct Recruitment) नवीन भरती करता येईल.
कोणत्या 3 संवर्गातील पदांसाठी ही भरती प्रक्रिया लागू असेल?
सदर नियमावली प्रामुख्याने खालील 3 संवर्गातील रिक्त पदांसाठी लागू करण्यात आली आहे:
- कनिष्ठ लिपिक (Junior Clerk)
- पूर्णवेळ ग्रंथपाल (Full-time Librarian)
- प्रयोगशाळा सहाय्यक (Laboratory Assistant) Shikshaketar Karmachari Bharti 2026
भरतीपूर्वी संस्थांना पूर्ण कराव्या लागणाऱ्या महत्त्वाच्या अटी
थेट जाहिरात प्रसिद्ध करण्यापूर्वी प्रत्येक संस्थेला शिक्षण विभागाच्या काही महत्त्वाच्या निकषांची पूर्तता करावी लागेल:
अतिरिक्त पदे व आकृतीबंध तपासणी: सुधारित आकृतीबंधानुसार शाळेतील कोणती पदे व्यपगत (रद्द) किंवा अतिरिक्त ठरली आहेत का, याची खात्री करावी लागेल.
रिक्त पदांची अचूक आकडेवारी: चालू वर्षाच्या संचमान्यतेनुसार एकूण मंजूर पदे, सध्या कार्यरत कर्मचारी आणि प्रत्यक्ष रिक्त पदांची संख्या निश्चित करावी लागेल.
बिंदूनामावली (Roster) व मसुदा: प्रस्तावासोबत अद्ययावत बिंदूनामावली आणि भरती जाहिरातीचा अधिकृत मसुदा शिक्षण विभागाकडे सादर करणे आवश्यक आहे.
विशेष परवानगीची अट: जर मूळ संचमान्यतेत पद मंजूर नसून नंतरच्या संचमान्यतेत ते मंजूर झाले असेल, तर अशी पदे भरण्यासाठी थेट शासन किंवा शिक्षण संचालनालयाची पूर्वपरवानगी घेणे बंधनकारक आहे. विनापरवानगी भरती झाल्यास संस्था, मुख्याध्यापक व संबंधित अधिकारी थेट जबाबदार राहतील. Shikshaketar Karmachari Bharti 2026
जाहिरात व निवड प्रक्रियेचे कडक नियम
भरती प्रक्रियेमध्ये विद्यार्थ्यांना समान संधी मिळावी आणि संस्थांची मनमानी थांबावी, यासाठी जाहिरातीबाबत खालील नियम निश्चित केले आहेत:
जाहिरात प्रसिद्धी: भरतीची अधिकृत जाहिरात केवळ स्थानिक वृत्तपत्रातच नव्हे, तर राज्यस्तरीय वृत्तपत्रात प्रसिद्ध करणे आवश्यक आहे.
पारदर्शकता: ही जाहिरात संबंधित संस्थेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर (Website) तसेच शाळेच्या नोटीस बोर्डवर लावणे अनिवार्य राहील.
किमान 3 महिन्यांचा कालावधी: उमेदवारांकडून अर्ज मागवणे, अर्जांची छाननी करणे, मुलाखत आणि अंतिम निवड प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी किमान 3 महिन्यांचा पुरेसा वेळ द्यावा लागेल. घाईगडबडीत भरती प्रक्रिया उरकून घेता येणार नाही. Shikshaketar Karmachari Bharti 2026
वयोमर्यादा व सेवा शर्ती (Age Limit & Service Conditions)
खुला प्रवर्ग (Open Category): कमाल वयोमर्यादा 38 वर्षे.
मागासवर्गीय प्रवर्ग (Reserved Category): कमाल वयोमर्यादा 43 वर्षे.
मानधन तत्त्वावर नियुक्ती: निवड झालेल्या उमेदवारांची सुरुवातीची 3 वर्षे नियुक्ती निश्चित मानधनावर (Consolidated Stipend) केली जाईल. त्यानंतर समाधानकारक सेवेचा आढावा घेऊन त्यांना नियमित वेतनश्रेणी लागू केली जाईल.
विद्यार्थी व उमेदवारांसाठी महत्त्वाचा सल्ला
ज्या उमेदवारांना कनिष्ठ लिपिक, ग्रंथपाल किंवा प्रयोगशाळा सहाय्यक पदांसाठी अर्ज करायचा आहे, त्यांनी कोणत्याही अनधिकृत एजंट किंवा मध्यस्थांच्या आमिषाला बळी पडू नये. राज्यस्तरीय वृत्तपत्रातील अधिकृत जाहिरात, संस्थेची अधिकृत वेबसाईट आणि शिक्षण विभागाचे नियम तपासूनच अर्ज करावा. Shikshaketar Karmachari Bharti 2026
