MPSC Group C 2025 Paper Analysis: गट-क मुख्य परीक्षा ‘मराठी व इंग्रजी’ प्रश्नपत्रिकेचे सविस्तर विश्लेषण आणि विद्यार्थ्यांसाठी मार्गदर्शक
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगातर्फे (MPSC) घेण्यात आलेली महाराष्ट्र गट-क सेवा मुख्य परीक्षा 2025 अंतर्गत मराठी व इंग्रजी (Paper 1) ची परीक्षा नुकतीच पार पडली आहे. राज्यभरातील हजारो विद्यार्थ्यांनी या परीक्षेला हजेरी लावली होती. शासकीय सेवेत जाण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी हा पेपर अत्यंत महत्त्वाचा असतो.
या लेखामध्ये आपण आज झालेल्या प्रश्नपत्रिकेचे (संच क्र. A) स्वरूप, त्यामधील महत्त्वाचे नियम, गुणदान पद्धत आणि मराठी व इंग्रजी या दोन्ही घटकांमध्ये विचारण्यात आलेल्या प्रश्नांचा कल कसा होता, याचे सविस्तर विश्लेषण सोप्या भाषेत पाहणार आहोत.
1. प्रश्नपत्रिकेचे स्वरूप आणि ठळक वैशिष्ट्ये (Exam Pattern)
आज झालेला पेपर हा वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी (Objective Type) स्वरूपाचा होता. प्रश्नपत्रिकेची रचना खालीलप्रमाणे करण्यात आली होती:
- एकूण प्रश्न (Total Questions): 100
- एकूण गुण (Total Marks): 200 (प्रत्येक प्रश्नाला 2 गुण)
- वेळ (Time Allowed): 1 तास (60 मिनिटे)
- माध्यम (Medium): मराठी व इंग्रजी
- प्रश्नपत्रिका संच (Booklet Set): A MPSC Group C 2025 Paper Analysis
2. परीक्षेचे नियम आणि गुणदान पद्धत (Important Rules & Negative Marking)
विद्यार्थ्यांनी परीक्षेत कोणत्या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक होते, त्याचे नियम प्रश्नपत्रिकेच्या मुख्य पृष्ठावर देण्यात आले आहेत:
- अनिवार्य प्रश्न: प्रश्नपत्रिकेत एकूण 100 अनिवार्य प्रश्न देण्यात आले आहेत.
- काळ्या शाईचा वापर: उत्तरपत्रिकेत (OMR Sheet) योग्य उत्तर गोल करण्यासाठी फक्त काळ्या शाईच्या बॉलपेनचा (Black Ballpoint Pen) वापर करणे बंधनकारक आहे. पेन्सिल किंवा जेल पेनचा वापर करण्यास मनाई आहे.
- उत्तर बदलता येत नाही: उत्तरपत्रिकेत एकदा नोंदवलेले उत्तर नंतर खोडता येत नाही. जर एकापेक्षा जास्त पर्याय निवडले, तर ते उत्तर चुकीचे धरले जाते.
- नकारात्मक गुण पद्धत (Negative Marking System): या परीक्षेत 25% किंवा 1/4 अशी नकारात्मक गुण पद्धत लागू आहे. म्हणजेच, प्रत्येक 1 चुकीच्या उत्तरासाठी तुमचे 0.25% (किंवा प्राप्त गुणांमधून 1/4 भाग) गुण वजा केले जातील. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी अचूकतेला जास्त प्राधान्य देणे गरजेचे होते.
- कायदेशीर ताकीद (Anti-Paper Leak Law): “महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षा (अनुचित मार्गास प्रतिबंध) अधिनियम – 2024” नुसार, परीक्षा संपण्यापूर्वी प्रश्नपत्रिका परीक्षाकक्षाबाहेर नेणे किंवा ती अनधिकृतपणे बाळगणे हा गंभीर गुन्हा आहे. असे केल्यास 3 वर्षे ते 5 वर्षांपर्यंतचा कारावास आणि 10 लाख रुपयांपर्यंतचा दंड होऊ शकतो. MPSC Group C 2025 Paper Analysis
3. मराठी विभाग: सविस्तर विश्लेषण (Marathi Section Analysis)
मराठी व्याकरणाचा भाग हा विद्यार्थ्यांना हक्काचे गुण मिळवून देणारा ठरतो. या पेपरमध्ये व्याकरण, शब्दसंग्रह (Vocabulary), म्हणी, वाक्प्रचार आणि उताऱ्यावरील प्रश्न विचारण्यात आले होते.
अ. व्याकरण आणि शब्दरचना (Grammar & Phonology)
- वर्णरचना: ‘श्रीराम’ या शब्दाची अचूक वर्णरचना विचारली गेली होती (उदा. श् + र् + ई + र् + आ + म् + अ).
- संधी: ‘पररूप संधी’ ओळखा यावर प्रश्न होता (उदा. घर + ऊन = घरून).
- शुद्धलेखन: ‘आध्यात्मिक, अनसूया, आशीर्वाद’ या शब्दांच्या शुद्धतेवर आधारित अचूक पर्याय निवडायचा होता.
- विरामचिन्हे: वाक्यात विरामचिन्हांचा योग्य वापर (अर्धविराम, प्रश्नचिन्ह, दुहेरी अवतरण चिन्ह) ओळखणे यावर प्रश्न होता.
- समास व सर्वनाम: समासाचे प्रकार (पहिले पद महत्त्वाचे असलेला अव्ययीभाव समास), ‘विशेषण पूर्वपद’ समास आणि ‘आत्मवाचक सर्वनाम’ (आपण) यावर थेट प्रश्न विचारले गेले.
- शब्दसिद्धी (तत्सम, तद्भव, देशी, परदेशी): कान, चाक, आग, घर, गाव, काम हे तद्भव शब्द; अरण्य (तत्सम), दूध (तद्भव), उतरंड (देशी), कमान (फारसी) अशा जोड्यांवर आधारित प्रश्न होते. MPSC Group C 2025 Paper Analysis
ब. म्हणी आणि वाक्प्रचार (Idioms & Proverbs)
म्हणी आणि वाक्प्रचारांचा व्यावहारिक अर्थ ओळखण्यावर जास्त भर देण्यात आला होता:
- ‘गण्या म्हणजे शुद्ध नंदी बैल’ या वाक्यातील शब्दशक्ती (लक्षणा) विचारली होती.
- ‘उडत्या पाखराची पिसे मोजणे’ (सहजपणे दूरवरच्या गोष्टीचे परीक्षण करणे).
- ‘अठरा विश्वे दारिद्र्य’ (अतिशय गरिबी), ‘इन मीन साडेतीन’ (फारच अत्यल्प प्रमाण) यांसारख्या म्हणींच्या जोड्या विचारण्यात आल्या.
- ‘हात ओला करणे’ (पैसा किंवा भोजन मिळणे), ‘हातावर तुरी देणे’ (देखत फसवून जाणे) या वाक्प्रचारांचा समावेश होता.
क. उताऱ्यावरील प्रश्न (Comprehension)
परीक्षेत ‘उदारमतवाद’ (Liberalism) या विषयावर एक वैचारिक उतारा देण्यात आला होता (प्रश्न क्र. 21 ते 25).
- उताऱ्यामध्ये उदारमतवाद हे मानवाच्या प्रतिष्ठेला बांधलेले तत्त्वज्ञान कसे आहे, हे स्पष्ट केले आहे.
- यात ‘ठोकळेबाज आदर्शांना’ थारा नसतो आणि व्यक्तीला आपले जीवन स्वतःच्या मताप्रमाणे जगण्याचा पवित्र हक्क आहे, यावर प्रकाश टाकला आहे.
- उताऱ्यावरील प्रश्न थेट आणि आकलनावर आधारित असल्याने विद्यार्थ्यांना येथे पूर्ण गुण मिळवण्याची चांगली संधी होती.
4. इंग्रजी विभाग: सविस्तर विश्लेषण (English Section Analysis)
इंग्रजी विभागामध्ये व्याकरण (Grammar), वाक्य रूपांतर (Transformation), शब्दसंग्रह (Vocabulary) आणि उताऱ्यावरील प्रश्नांचा समतोल साधण्यात आला होता. MPSC Group C 2025 Paper Analysis
अ. शब्दसंग्रह आणि समानार्थी-विरुद्धार्थी शब्द (Vocabulary)
- Synonyms & Antonyms: ‘Dismal : Gloomy’ (समानार्थी), ‘Humility : Arrogance’ आणि ‘Morbid : Healthy’ (विरुद्धार्थी) या अचूक जोड्या ओळखायच्या होत्या.
- Odd Word & Misspelt Word: दिलेल्या शब्दांमधून वेगळा शब्द (Odd Word) ओळखणे आणि ‘Occassionally’ (चुकीचे स्पेलिंग, योग्य: Occasionally) सारखा चुकीचा शब्द शोधणे यावर प्रश्न होते.
- One Word Substitution: ‘The action of looking back on past time’ यासाठी Retrospection हा योग्य शब्द विचारला गेला.
ब. व्याकरण आणि वाक्य रचना (English Grammar)
- Types of Sentences & Clauses: ‘Simple sentences’ आणि ‘Noun clause’ (उदा. I believe that…) ओळखण्यावर प्रश्न विचारण्यात आले होते.
- Subject-Verb Agreement (Concord): ‘The cost of all the necessaries has gone up’ आणि ‘The public are tired…’ या वाक्यांद्वारे ‘Notional concord’ आणि ‘Subject-Verb Agreement’ चे नियम तपासण्यात आले.
- Voice & Indirect Speech: Direct-Indirect Speech (He said to me, ‘I don’t believe you’) आणि Active-Passive Voice (‘My uncle gave me a pen’) यांचे अचूक रूपांतर विचारले गेले होते.
क. इंग्रजी वाक्प्रचार (Idioms & Phrases)
- ‘To be hard up’ म्हणजे पैशांची चणचण असणे (To be short of money).
- ‘Get a monkey off your back’ (एखाद्या मोठ्या समस्येपासून किंवा त्रासापासून सुटका मिळणे).
- ‘To have kangaroos in the top paddock’ (वेडसर किंवा लहरी असणे – To be mad or eccentric).
ड. इंग्रजी उतारा (English Comprehension)
इंग्रजी उतारा देशातील वाढती असंतोष, गरिबी, भ्रष्टाचार (Bribery & Corruption) आणि ‘पुगडी रॅकेट’ (Pugree Racket) या सामाजिक समस्यांवर आधारित होता (प्रश्न क्र. 66 ते 70).
- लेखकाने देशाची तुलना एका आजारी रुग्णाशी (Sick Patient) केली आहे, ज्याला बरे करण्यासाठी सर्वांच्या सामूहिक प्रयत्नांची आणि त्यागाची गरज आहे.
- मानवी आळसामुळे आपण कष्टांपासून दूर पळतो, पण कष्ट केल्याशिवाय चांगला समाज घडू शकत नाही, हा या उताऱ्याचा मुख्य संदेश होता.
5. विद्यार्थ्यांसाठी अंतिम निष्कर्ष आणि सल्ला
एकंदरीत पाहता, MPSC गट-क मुख्य परीक्षा 2025 चा Paper 1 हा मध्यम ते काठिण्य पातळीचा (Moderate) होता. ज्या विद्यार्थ्यांचा व्याकरणाचा पाया पक्का आहे आणि ज्यांनी म्हणी, वाक्प्रचार व शब्दसंग्रहाचा नियमित सराव केला आहे, त्यांना या पेपरमध्ये चांगला स्कोअर (Score) करता येईल.
महत्त्वाचा सल्ला: 1/4 Negative Marking असल्यामुळे ज्या विद्यार्थ्यांनी संभ्रम असलेले प्रश्न सोडून दिले असतील आणि अचूक प्रश्नांवर भर दिला असेल, त्यांचे गुण वाढण्याची शक्यता जास्त आहे. आगामी सर्व स्पर्धा परीक्षांच्या अपडेट्ससाठी आमच्या वेबसाईटला नियमित भेट देत रहा! MPSC Group C 2025 Paper Analysis
